Προσωπικά Δεδομένα στο διαδίκτυο

Παρ, 01/04/2022 - 16:08
Προσωπικά Δεδομένα στο διαδίκτυο

Θέματα που αφορούν τα προσωπικά δεδομένα στο διαδίκτυο έχουν απασχολήσει την επικαιρότητα πολλές φορές τα τελευταία χρόνια και τις περισσότερες από αυτές όχι με θετικό τρόπο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο τρόπος χρήσης τους στον κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

 

Σύμφωνα με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, “στα προσωπικά δεδομένα περιλαμβάνεται κάθε πληροφορία που χαρακτηρίζει και ταυτοποιεί ένα φυσικό πρόσωπο, όπως για παράδειγμα το όνομα, η διεύθυνση, το τηλέφωνο, τα ενδιαφέροντα, οι φωτογραφίες και οι προσωπικές απόψεις”.

 

Ορισμένα προσωπικά δεδομένα αφορούν ιδιαίτερα ευαίσθητα στοιχεία της ιδιωτικής ζωής του ατόμου, όπως το θρήσκευμα, οι πολιτικές πεποιθήσεις, η κατάσταση της υγείας του ή η ερωτική του ζωή και χαρακτηρίζονται ως ειδικές κατηγορίες προσωπικών δεδομένων ή όπως συχνά τα λέμε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.

 

Γιατί η προστασία των προσωπικών δεδομένων είναι σημαντική

Σε πολλές περιπτώσεις η έννοια της προστασίας των προσωπικών δεδομένων ταυτίζεται με την έννοια της προστασίας της ιδιωτικής ζωής ή αλλιώς της ιδιωτικότητας.

 

Η ιδιωτικότητα είναι το δικαίωμα ενός ατόμου να αποφασίζει από μόνο του για το πότε, πώς και μέχρι ποιο σημείο οι πληροφορίες που το αφορούν θα διαβιβάζονται σε άλλους. Είναι τα δικαιώματα της προστασίας της προσωπικότητας και του ιδιωτικού βίου. Η ιδιωτικότητα έχει αναγνωριστεί ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και σε μία δημοκρατική κοινωνία πρέπει να προστατεύεται.

 

Προκειμένου να προστατευθεί το θεμελιώδες αυτό το δικαίωμα, τόσο στον φυσικό όσο και στον ψηφιακό κόσμο, με έναν ενιαίο τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, δημιουργήθηκε ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων.

 

Τι είναι ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία των Δεδομένων - GDPR (General Data Protection Regulation)

 

 

Ο εν λόγω κανονισμός αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για την ενίσχυση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των προσώπων στην ψηφιακή εποχή. Διαμορφώνει ένα κανονιστικό πλαίσιο το οποίο ρυθμίζει τον τρόπο και το βαθμό που επιχειρήσεις ή δημόσιοι φορείς μπορούν να χρησιμοποιούν και να διαχειρίζονται τα προσωπικά μας δεδομένα.

 

Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 24 Μαΐου 2016 και εφαρμόζεται από τις 25 Μαΐου 2018.

Πώς συλλέγονται τα προσωπικά μας δεδομένα στο διαδίκτυο

 

Ο πρώτος τρόπος παροχής προσωπικών δεδομένων είναι μέσω της εθελοντικής παραχώρησης όπως π.χ. στην περίπτωση δημιουργίας ενός προφίλ σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο ή της καταχώρησης των πληροφοριών πιστωτικής κάρτας κατά την πραγματοποίηση διαδικτυακών αγορών. Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί η παροχή προσωπικών πληροφοριών ως όρος εγγραφής σε μια διαδικτυακή υπηρεσία.

 

Ένας δεύτερος τρόπος συλλογής προσωπικών δεδομένων στο διαδίκτυο είναι μέσω της νόμιμης παρατήρησης και αποθήκευσής τους, μέσω της καταγραφής της δραστηριότητας των χρηστών. Παραδείγματα αυτού του τύπου συλλογής είναι οι προτιμήσεις διαδικτυακής περιήγησης και τα δεδομένα τοποθεσίας στην περίπτωση χρήσης κινητού τηλεφώνου.

 

Τα δεδομένα επίσης δύναται να εξαχθούν, βασιζόμενα στην ανάλυση των ήδη διαθέσιμων προσωπικών δεδομένων, όπως για παράδειγμα η δημιουργία ενός προφίλ χρήστη με σκοπό την αποστολή σε αυτόν εξατομικευμένων διαφημίσεων.

 

Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να συλλέγονται σύννομα μόνο κάτω από αυστηρές προϋποθέσεις και για νόμιμους σκοπούς. Ενώ  πρόσωπα και οργανισμοί που συλλέγουν και διαχειρίζονται τα προσωπικά μας στοιχεία είναι υποχρεωμένα να τα προστατεύουν από κατάχρηση σεβόμενα τη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία.

 

 

Cookies: Τι είναι και πώς πρέπει να τα χρησιμοποιούμε

 

Τεχνικά ο πιο βασικός και διαδεδομένος τρόπος συλλογής δεδομένων είναι μέσω των “cookies”. Τα cookies είναι μικρά αρχεία κειμένου τα οποία ένας ιστότοπος ζητά από τον φυλλομετρητή να αποθηκεύσει στον υπολογιστή μας ή στην κινητή μας συσκευή.

 

Χρησιμοποιούνται ευρέως για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των ιστοτόπων, που επιτυγχάνεται με την αποθήκευση των προτιμήσεών μας και επίσης για να παρακολουθούν την περιήγησή μας στο διαδίκτυο.

 

Υπάρχουν αρκετές θεωρίες σχετικά με το γιατί ονομάστηκαν cookies (μπισκοτάκια). Η πιο γοητευτικη από αυτες είναι ότι πήραν το όνομά τους από τα “Chinese Fortune Cookies”. Κάθε ιστότοπος που επιθυμεί να χρησιμοποιήσει cookies οφείλει πρώτα να ζητήσει τη συγκατάθεσή μας προτού τα εγκαταστήσει στον υπολογιστή ή στην κινητή συσκευή μας. Ένας ιστότοπος δεν μπορεί απλώς να μας ενημερώνει ότι χρησιμοποιεί cookies, ή να μας εξηγεί πώς μπορούμε να τα απενεργοποιήσουμε, υποχρεούται να μας εξηγεί και πώς θα χρησιμοποιηθούν οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται μέσω αυτών.
 

 

 

Πρέπει επίσης να είναι τεχνικά εφικτό να αποσύρουμε τη συγκατάθεσή μας οποιαδήποτε στιγμή. Σε αυτή την περίπτωση, ο ιστότοπος πρέπει να μας παρέχει ορισμένες ελάχιστες υπηρεσίες, π.χ., πρόσβαση σε ένα τμήμα του.

 

Η συγκατάθεσή μας δεν είναι απαραίτητη για όλα τα cookies. Για παράδειγμα για τα cookies που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για διαβίβαση ορισμένων τεχνικών πληροφοριών δεν απαιτείται συγκατάθεση.  Επίσης τα cookies που είναι απολύτως απαραίτητα για την παροχή μιας διαδικτυακής υπηρεσίας που ζητήσαμε ρητά δεν χρειάζονται τη συγκατάθεσή μας. Η περίπτωση αυτή αφορά, για παράδειγμα, τα cookies που συλλέγονται όταν χρησιμοποιούμε ένα καλάθι αγορών στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

 

Το ζήτημα των προσωπικών δεδομένων είναι πολύ σημαντικό και πρέπει να το αντιμετωπίζουμε με προσοχή. Η νομοθεσία πλέον υπάρχει αλλά η επιλογή για το πώς αυτά θα χρησιμοποιηθούν είναι δική μας. Αυτό εξάλλου διαχωρίζει και το δικαίωμα από την υποχρέωση.

 

Θανάσης Φρυδάς.

 

Μηχανικός Υπολογιστών & Πληροφορικής

Διευθυντής σπουδών “Διαδίκτυο - Καινοτομία στην Εκπαίδευση”

Σχετικά Άρθρα