Αν αρχίσουμε από τον Δημόκριτο (ο οποίος δεν είναι σοφιστής) θα διαπιστώσουμε πως η διδασκαλία του περί θεών δεν είναι κάθετη ούτε ως προς το θείον, ούτε ως προς την ύπαρξη των θεών, αλλά αυτά που συμβαίνουν στη ζωή τού ανθρώπου, είναι αποτέλεσμα της αντίληψης και της εμπειρίας του…
Όσο για τους Σοφιστές, αυτοί αρνούνται, ως επί το πλείστον, την ύπαρξη τού απολύτου όντος. Και ότι πίσω από τα φαινόμενα δεν υπάρχει καμμία αντικειμενική και μόνιμη πραγματικότητα.. Έτσι, τα πάντα είναι ρευστά και μεταβαλλόμενα…πράγμα που «δικαιολογεί» την θέση τους «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος». Όσον αφορά δε την ύπαρξη ή μη των θεών, η βραχύτητα της ζωής τού ανθρώπου αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην έρευνα…
Έτσι, καταλήγουν στο συμπέρασμα; «πολλά γαρ τα κωλύοντα ειδέναι ή τ’ αδηλότης και βραχύς ων ο βίος του ανθρώπου» (βλ. Πλ. Θεαίτητος) Δηλ. πολλά είναι εκείνα που εμποδίζουν τον άνθρωπο να αποκτήσει γνώση, γιατί η ζωή του είναι σύντομη. Φαίνεται λοιπόν πως ο καθένας γίνεται κριτής αλλά και δικαστής τού εαυτού του. Παρόμοια στάση ακολουθεί και ο σοφιστής Πρόδικος…όπως και ο Κριτίας, ο οποίος ως προς το θέμα τής ύπαρξης ή μη των θεών, μας λέει ξεκάθαρα, ότι η θρησκεία είναι μία απάτη των κυβερνώντων για να εξασφαλίσουν την καλή συμπεριφορά των υπηκόων τους.
Καταλήγοντας, να πούμε πως τα παραπάνω δεν είναι αποτέλεσμα πίστης ή μη, αλλά έρευνας των γραφών τις οποίες, δυστυχώς, περάσαμε «αβρόχοις ποσί» κατά τα γυμνασιακά μας χρόνια, και όχι μόνο…
Αν θέλει λοιπόν κανείς να… «βρέξει» τη μνήμη του ας διαβάσει τα γραφόμενα χωρίς προκατάληψη!
Εύχομαι σε όλους καλό Σαββατοκύριακο και παντοτινή νοητική υγεία…