Από τότε που ανακαλύφθηκε ο γραπτός λόγος, αρχίζει να ξεδιπλώνεται και η ιστορία της ανθρωπότητας κι αυτό γιατί scripta manent «τα γραπτά μένουν» που έλεγαν και οι Λατίνοι… Και, βέβαια, από τη στιγμή που δεν υπήρχε άλλος τρόπος επικοινωνίας των ανθρώπων, ήταν και ο μοναδικός με τον οποίο μάθαιναν ο ένας τα νέα του άλλου. Και ναι μεν στη συνέχεια μπορεί να ανακαλύφθηκε το τηλέφωνο, το σταθερό εννοώ γιατί το κινητό άργησε πολύ, όμως παρ' όλα αυτά, τα γράμματα εξακολουθούσαν να γράφουν ιστορία… Μέχρι που φτάσαμε στη σημερινή εποχή όταν τα γράμματα εξαφανίστηκαν από τη ζωή μας και εγκαινιάσαμε τον τρόπο επικοινωνίας είτε με την ηλεκτρονική αλληλογραφία είτε μέσω μηνυμάτων από τα κινητά μας…
Ο Δημήτρης Ι. Μιχαλάκης από τα Κουρούνια φρόντισε με ευλάβεια να κρύβει τα γράμματα που έπαιρνε από το εξωτερικό αλλά και ό,τι άλλο είχε την αίσθηση ότι θα φαινόταν χρήσιμο στις μελλοντικές γενιές. Και από αυτή τη «λόξα» του, ας πούμε, σώθηκε ένα θαυμάσιο και πλούσιο υλικό από τη ζωή, τόσο εδώ όσο και στο εξωτερικό, που θα πήγαινε χαμένο, αν δεν είχε ο ίδιος αυτή την ξεχωριστή ευαισθησία. Καρπός αυτής της συλλογής και πολλών άλλων πραγμάτων εκείνης της εποχής το βιβλίο «Εφ ω ετάχθη» που κυκλοφόρησε πρόσφατα με επιμέλεια του Γιάννη Μιχαλάκη και εκδόθηκε από τον «Αυλόγυρο» με την αγάπη του Πέτρου Μοσχούρη.
Όμως αν δεν βρισκόταν ο Γιώργος Δ. Μιχαλάκης που κληρονόμησε το σπίτι στο οποίο ήταν «θαμμένα» και εκτίμησε την αξία του αρχείου, σίγουρα θα έμεναν στην αφάνεια. Και ο Γιάννης Μιχαλάκης ανέλαβε, για μια φορά ακόμα, να βάλει σε μια σειρά και τάξη μια πληθώρα επιστολών που απευθυνόταν στον Δημήτρη. Και έτσι κυκλοφόρησε και ένα ακόμα βιβλίο. «Γράμματα από την ξενιτιά» ο τίτλος του, γράμματα που προέρχονταν από τα παιδιά του Δημήτρη που ήταν ξενιτεμένα στη Σμύρνη, στην Αίγυπτο και στην Αμερική στις αρχές του 20ού αιώνα.
Ο νέος τόμος, λοιπόν, περιλαμβάνει τις επιστολές στις οποίες περιγράφονται όχι μόνο τα καθαρά οικογενειακά θέματα των αποστολέων αλλά και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στις πόλεις και στις χώρες όπου κατοικούσαν. Γράμματα που αποπνέουν νοσταλγία, συγκίνηση, τρυφερότητα, σεβασμό, αγάπη. Γράμματα μέσα στα οποία εκφράζεται και η αγωνία και η ανησυχία για την επιβίωση όσων τα έστελναν αλλά και οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν στις χώρες όπου ζούσαν. Ήταν νέοι άνθρωποι που πήραν τους δρόμους της ξενιτιάς με το όραμα να βρουν μια θέση κάτω από τον ήλιο και να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο και πιο ανθρώπινο μέλλον για τα παιδιά τους. Όμως ήταν ένα όνειρο που λίγοι το είδαν να πραγματοποιείται όπως σημειώνει στον πρόλογό του ο Γιάννης Μιχαλάκης.
Οι επιστολές μπορεί να είναι προσωπικές, όμως μέσα σ’ αυτές καταγράφεται η ιστορία όχι μόνο των πρωταγωνιστών αλλά και η περιπέτεια εκατοντάδων ή και χιλιάδων μεταναστών μιας άλλης εποχής και διαβάζεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
