Ένα πολύ ενδιαφέρον πόνημα κυκλοφόρησε πρόσφατα με συγγραφέα τον Ανδρέα Μιχαηλίδη που, μέσα στις άλλες υποχρεώσεις του, βρήκε ευκαιρία να καταγράψει και μάλιστα με μυθιστορηματική μορφή όλα όσα αφορούν τους υγειονομικούς και τα αντίστοιχα ιδρύματα της Χίου. Έχοντας διατρίψει πολλά χρόνια σε ό,τι αφορά την υγεία και τους πρωταγωνιστές της, μας δίνει μια σφαιρική ιστορική παρουσίαση που είναι εξαιρετική και αξίζει να μείνει στην ιστορία της χιακής βιβλιογραφίας.
«Μελετήματα» ο τίτλος του βιβλίου, αλλά θα τον χαρακτήριζα λαθεμένο γιατί ουσιαστικά δεν παραπέμπει στα περιεχόμενά του.
Και βέβαια ο Ανδρέας Μιχαηλίδης δεν είναι η πρώτη φορά που ασχολείται με υγειονομικά θέματα. Το έχει κάνει επανειλημμένα στο παρελθόν και μάλιστα του απονεμήθηκε και ο τίτλος του διδάκτορα Ιστορίας της Ιατρικής. Αμέσως ή εμμέσως ο Μιχαηλίδης έχει αφιερώσει πολλές ώρες, μέρες και μήνες προκειμένου να αποκαλύψει κρυφές πτυχές της ιατρικής στη Χίο.
Τα «Μελετήματα», όσο βαρύγδουπος και αν είναι ο τίτλος τους, ξετυλίγονται με μυθιστορηματική υφή και γι' αυτό ακριβώς το λόγο κρατούν το ενδιαφέρον σου από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα.
Εν αρχή μαθαίνουμε για τους χιώτες λόγιους ιατρούς των τελευταίων αιώνων για να ακολουθήσει η συμβολή των χίων υγειονομικών στον απελευθερωτικό αγώνα του 1912. Προηγούνται τα υγειονομικά της Χίου κατά τις σφαγές του 1822 ενώ δεν παραλείπονται και οι μικρασιάτες γιατροί των αρχών του 20ού αιώνα. Σειρά παίρνουν τα τραχώματα που ταλαιπωρούσαν πολύ κόσμο και ο αγώνας για την καταπολέμησή τους στην προπολεμική Χίο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύντομη αναδρομή στην ιστορία των φαρμακείων της Χίου ενώ μεγάλη ήταν η συμβολή των γιατρών, με κορυφαίους τους Σωτήρη Λίναρη και Ματθαίο Ζύμαρη, κατά τη διάρκεια της Κατοχής και η συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση.
Τα νοσηλευτικά και προνοιακά ιδρύματα όπως και το Λωβοκομείο, καθώς και η ίδρυση του Σκυλίτσειου Νοσοκομείου είναι από τα κεφάλαια που έχουν μεγάλη ιστορική αξία. Ο Μιχαηλίδης βάζει στο στόχαστρό του και τα αίτια του θανάτου του Αδαμαντίου Κοραή, για τα οποία εγείρονται πολλά ερωτηματικά ενώ γνωρίζουμε και πολλούς γιατρούς που ήταν και κοινωνικοί παράγοντες. Μεταξύ αυτών και ο Ιωάννης Βούρος που υπήρξε μια εμβληματική φυσιογνωμία έχοντας προσφέρει πολύτιμες και πολλαπλές υπηρεσίες στην πατρίδα και την επιστήμη.
Ο συγγραφέας αναπτύσσει ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών για την ιατρική στη Χίο και το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι οι υπηρέτες της ήταν αξιοθαύμαστοι με την προσφορά τους σε όλα τα πεδία. Και μάλιστα σε εποχές που τα ιατρικά εργαλεία ήταν εντελώς πρωτόγονα και οι γιατροί ανακάλυπταν μεθόδους και τρόπους προκειμένου να ανταποκριθούν σωστά και αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των ασθενειών. Ούτε λίγο ούτε πολύ έγραψαν ιστορία την οποία φρόντισε να μας μεταφέρει με τα «Μελετήματά» του ο Ανδρέας Μιχαηλίδης με αναλυτική παράθεση των τεκμηριωμένων στοιχείων που παραθέτει.
Του Δημήτρη Φρεζούλη
