Χίος, Τρίτη 18 Ιουνίου

Το Μοιρολόγι της Παναγίας στον Άγιο Χαράλαμπο Βαρβασίου.

Tο παρηγορητικό ποίημα για τη μάνα του Ιούδα με το ''αγαπάτε αλλήλους'' στην πράξη.
Δείτε το ΒίντεοΔείτε τις Φωτογραφίες
Παρ, 26/04/2019 - 06:16

 Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος (24 Απριλίου 2019) στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Αγίου Χαραλάμπους στο Βαρβάσι της Χίου, μετά τη βραδύνη Θεία Λειτουργία με τα Δώδεκα Ευαγγέλια της Μεγάλης Πέμπτης, διαδραματίστηκε  και αναβίωσε, με τη συμμετοχή των πιστών της ενορίας, ένα παλιό Μικρασιατικό Έθιμο, που στην εκτέλεσή του πρωτοστάτησαν, κυρίως γυναίκες όλων των ηλικιών. Το Μοιρολόγι της Παναγίας.

Το μοιρολόγι της Παναγίας συναντάται σε όλη τη Ρωμιοσύνη, ενώ παραλλαγή του υπάρχει και στην Κάτω Ιταλία. Στον Άγιο Χαράλαμπο στο Βαρβάσι, κάθε Μεγάλη Πέμπτη που η Εκλησία μας τιμά την Σταύρωση του Θεανθρώπου Χριστού, κοπέλες της γειτονιάς, ηλικιωμένες κυρίες, αγόρια και κορίτσια, μικροί και μεγάλοι (όχι μόνο από τη γύρω περιοχή που ο περισσότερος κόσμος είναι Μικρασιατικής καταγωγής), μαζί με τον Παπά της ενορίας, μαζεύονται και τραγουδούν σιγανά και ταπεινά, το Μοιρολόγι της Παναγίας, που έφτασε ως τις μέρες μας, από τις γιαγιάδες και τους παππούδες μας, που ήρθαν στη Χίο από τα αντικρινά παράλια.

Η Ηρώ Διλβόη, μίλησε για το Μικρασιατικό αυτό Έθιμο, στιγμιότυπα του οποίου μπορείτε να παρακολουθήσετε στην ΑΛΗΘΕΙΑ TV.  Τόνισε, ότι όλος ο κόσμος που μαζεύεται κάθε χρόνο τέτοια μέρα, στον Άγιο Χαράλαμπο στο Βαρβάσι για το Μοιρολόγι της Παναγίας, το κάνει πάντα με χαρά, διάθεση και πολύ αγάπη, τιμά την Παναγία και το Χριστό και συμμετέχει συνειδητά, για να μην ξεχνάμε τις Παραδόσεις, τα ήθη και τις αξίες που κληρονομήσαμε...και για να θυμόμαστε τις ρίζες μας. Όπως ήταν φυσικό-και φέτος-μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο που έλαβε μέρος στο πατροπαράδοτο αυτό Μικρασιατικό έθιμο, ήταν και το Προεδρείο του ''Φάρου'' Βαρβασίου με πολλά μέλη του.

Αμέσως μετά το Μοιρολόγι της Παναγίας, όπου εκφράζεται με τη φωνή και την ψυχή της Παράδοσης του λαού μας, ένας κοσμικός θυμός μιας μάνας που βλέπει σταυρωμένο το παιδί της και αισθάνεται κατάφωρα την αδικία, ακολουθεί ένα άλλο θρηνητικό ποίημα, που διασώθηκε από την αείμνηστη Μικρασιάτισσα λαϊκή ποιήτρια Αργυρώ Κουρίδη. Οι συγκεντρωμένοι πιστοί συνεχίζουν με τον ίδιο περίπου χαμηλόφωνο θρηνητικό τόνο και ρυθμό, απαγγέλοντας το δεύτερο αυτό ποίημα, που φέρει τον τίτλο ''Δυο πονεμένες μάνες'' και αναφέρεται στην παρηγοριά που προσφέρει η μάνα του Χριστού στη μάνα του Ιούδα. Αυτό το δεύτερο ποίημα έρχεται σε πλήρη αντιδιαστολή με τον κοσμικό θυμό (απ' τον πόνο )της μάνας που εκφράζεται στο Μοιρολόγι της Παναγίας. Οι γυναίκες της Ιωνίας φρόντισαν να ισορροπήσουν τον πρότερο θυμό με την παρηγοριά που δίνει η Παναγία στον κόσμο. Εδώ ξεχνά το δικό της πένθος και παρηγορεί τη μάνα του ''κακού'' όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται.

Ένα έντονο συγκινησιακά ποίημα, αρμόζον με τη μέρα, όπου όλοι βλέποντας το Θείο Πάθος, φέρνουμε στο νου μας τις δικές μας προσωπικές απώλειες, ενώ παράλληλα αντλούμε δύναμη για να ανέβουμε και τον δικό μας, ατομικό Γολγοθά.

''Ω τι λυπητερή φωνή και ποια καρδιά στενάζει;!...

Ποια κι άλλη μάνα σαν κι εμέ κλαίει κι αναστενάζει;!...''

Λέει η Παναγία στο ποίημα...και καταλήγει ολοκληρώνοντας με το πανανθρώπινο μήνυμα του Αναστημένου Χριστού...

''Ναι, ο Χριστός που σήμερα εις το Σταυρό Κρεμάται,

έδωσε τέτοια εντολή. ''Αλλήλους να αγαπάτε''. 

Στοιχεία για το έθιμο αυτό μας δίνει η Πρόεδρος του Φάρου, η ακούραστη Γεωργία Χούλη.

Στον Καθεδρικό Μικρασιατικό Ναό του Αγίου Χαραλάμπους στο Βαρβάσι της Χίου, το Μοιρολόγι της Παναγιάς ( το οποίο συναντάται σε όλη τη Ρωμιοσύνη, ενώ παραλλαγή του υπάρχει και στην Κάτω Ιταλία) διαδέχεται ένα άλλο θρηνητικό ποίημα, που διασώθηκε από την αείμνηστη μικρασιάτισσα λαϊκή ποιήτρια Αργυρώ Κουρίδη. 

Φέρει τον τίτλο "δυο πονεμένες μάνες" και αναφέρεται στην παρηγοριά που προσφέρει η μάνα του Χριστού στη μάνα του Ιούδα. 

Έρχεται σε πλήρη αντιδιαστολή με το μοιρολόγι της Παναγιάς, όπου εκφράζεται ένας κοσμικός θυμός μιας μάνας που βλέπει σταυρωμένο το παιδί της και αισθάνεται κατάφωρα την αδικία. 

Οι γυναίκες της Ιωνίας φρόντισαν να ισορροπήσουν τον πρότερο θυμό με την παρηγοριά που δίνει η Παναγιά στον κόσμο. 

Εδώ ξεχνά το δικό της πένθος και παρηγορεί την μάνα του "κακού", όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται. 

Ένα έντονο συγκινησιακά ποίημα, αρμόζον με τη μέρα, όπου όλοι βλέποντας το Θείο Πάθος, φέρνουμε στο νου μας τις δικές μας προσωπικές απώλειες, ενώ παράλληλα αντλούμε δύναμη να ανεβούμε και ατομικό μας Γολγοθά. 

ΜΕΤΑ ΤΟ  ΜΟΙΡΟΛΟΓΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ, ΤΟ ΜΟΙΡΟΛΟΓΙ «ΔΥΟ ΠΟΝΕΜΕΝΕΣ ΜΑΝΕΣ», που αναφέρεται στην Παναγιά και την μάνα του Ιούδα.

Με αργό βήμα η Παναγιά, κι αμέτρητο τον πόνο,

τη νύχτα αυτή κατέβαινε του Γολγοθά το δρόμο.

Τον Άγιο Γιάννη πλάι της μες στο βαθύ σκοτάδι,

οι πέτρες ανατρίχιαζαν στον μυστικό της θρήνο,

κι όλα τριγύρω σιωπηλά ήταν το βράδυ εκείνο,

θαρρείς τον κόσμο νέκρωσε ένας μεγάλος πόνος.

Κι όσο βαδίζει σιωπηλά στ 'άχαρα κείνα μέρη,

μοιρολογούσε η Παναγιά τα πιό όμορφα που ξέρει.

 

Το λέν τα όρη κι οι πλαγιές, απ' όπου κι αν διαβαίνει,

κάθε λουλούδι τρυφερό βρίσκει και το μαραίνει.

Κλαίει η Παρθένα κι έγινε σκοτάδι εκείνη η μέρα,

είναι ο Χριστός Θεάνθρωπος κι η Παναγιά μητέρα

Μ' ακούει κάπου μια φωνή, που η έρημη τραντάζει,

 

Ω, τί φωνή λυπητερή και ποιά καρδιά στενάζει.

Ποιά κι άλλη μάνα σαν κι εμέ κλαίει κι αναστενάζει,

για του παιδιού της τον καημό κι έχει πικρό μαράζι.

Μιά μάνα κάθεται εκεί μοναχή σε μιά άκρη,

κι απαρηγόρητη θρηνεί και χύνει μαύρο δάκρυ.

Και κείνη σαν την Παναγιά το γιό της που 'χει χάσει

 και δεν μπορεί η άμοιρη ποτέ να το ξεχάσει.

Η Παναγία το Χριστό, τον είδε σταυρωμένο,

μα η άλλη είδε το γιόκα της στο δέντρο κρεμασμένο.

Κλαίει, αλλά το κλάμα της δεν συγκινεί κανένα,

μα αισθάνεται τον πόνο της η Παναγιά η Παρθένα.

Ακούει το μοιρολόγι της και πάει να την γνωρίσει,

λόγια αγάπης να της πει, να την παρηγορήσει.  

Μ’ ένα χαμόγελο γλυκό ναι του Χριστού η μητέρα,

της λέει τί έχεις δύστυχη και δέρνεσαι εδώ πέρα.

Δεν είσαι μόνη που έχασες το φώς των οματιών σου,

πές μου ποιος είναι ο γιόκας σου, ποιος είναι ο καημός σου.

Και η μάνα που είναι ένοχη τα μάτια χαμηλώνει

Και η ερώτηση αυτή τα σπλάχνα της πληγώνει.

Σκύβει δειλά και απαντά, της λέγει αδελφή μου,

Ιούδας ονομάζεται το άμοιρο το παιδί μου.

Μόνο μια μάνα σαν και αυτή σ’ όλο τον κόσμο ξέρει

Τι κοφτερό νιώθει βαθειά στα σπλάχνα της μαχαίρι.

Στους πέντε δρόμους ρίχτηκα σαν να μου να ζητιάνα

Ω! που να μην έσωζα ποτέ να γίνω μάνα.

Μα η Παναγιά κατάλαβε, τον γιό της τον γνωρίζει

Μα η μητέρα του Χριστού δε φεύγει, δε βογκίζει

Τον ιδικό της τον καημό ξεχνά την ώρα εκείνη

Και για τη μάνα του κακού τα δάκρυά της χύνει.

Σκύβει και την ασπάζεται χαϊδεύει τα μαλλιά της,

Της λέει λόγια τρυφερά και την γλυκομερώνει

Της δίνει θάρρος, δύναμη και απάνω τη σηκώνει.

Έλα της λέει, άμοιρη πρέπει να ξαποστάσεις

Πάμε μαζί στο σπίτι μου τη νύχτα να περάσεις.

Εκεί οι δυο τον πόνο μας, τον μητρικό να πούμε

Να σμίξουμε τα δάκρυα και να προσευχηθούμε.     

Αυτά είπε η Δέσποινα στη δύστυχη τη μάνα,

Η εύσπλαχνη η Παναγιά και ξεκινούν αντάμα.

Ναι, ο Χριστός που σήμερα εις στο Σταυρό

Κρεμάται έδωσε τέτοια εντολή. « Αλλήλους ν’ αγαπάτε».

 

       

Σχετικά Άρθρα

Δευ, 17/06/2019 - 15:12

Σε μια άκρως συμβολική κίνηση, της θέλησης τους για ζωή, σήμερα γιορτή του Αγίου Πνεύματος μέλη του Σωματείου ατόμων με σκλήρυνση κατά πλάκας Χίου προσέγγισαν το ομώνυμο Εκκλησάκι στην κορφή του Πελιναίου!

Στη φωτογραφία εκ των προτεργατών της κίνησης γνωριμίας με το μοναδικο και απίθανης ομορφιάς σημείο, ο Καρδαμυλίτης καπετάνιος  Αλέκος Καραμούζος.