Μια ενδιαφέρουσα πρόταση καταθέτει στα πλαίσια της συζήτησης για τον νομοσχέδιο για την κλιματική αλλαγή και την ανθεκτικότητα των πόλεων, ο Σπύρος Κάβουρας, Πρόεδρος του Συλλόγου Θιγομένων Ιδιοκτητών από το Σχέδιο Πόλης. Συγκεκριμένα προτείνει να αναγνωρίζονται ως διατηρητέα παραδοσιακά ιδιωτικά κτήματα – αγροκτήματα ως σύνολα παραδοσιακών καλλιεργειών, εγκλωβισμένων στην αστική διάχυση.
Όπως αναφέρει, «τα συγκεκριμένα αγροκτήματα να μπορούν να αναγνωριστούν ακόμη και εντός ορίων οικισμού, ακόμη και σε μικρό μέγεθος έκτασης, λόγω σπανιότητας γεωργικής γης στα νησιά και συντελεσμένου κατακερματισμού του κλήρου».
Η πρότασή του έχει σταλεί και στους Χιώτες Βουλευτές και αναλυτικά αναφέρει:
«Αξιότιμοι κυρίες/οι,
λαμβάνοντας υπόψιν :
1. την πρόσκληση δημόσιας διαβούλευσης για το σχέδιο νόμου «Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των πολυεπίπεδων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους τομείς: α) της διαχείρισης υδάτων, β) της διαχείρισης και προστασίας των δασών, γ) της αστικής ανθεκτικότητας και πολιτικής, ιδιαίτερα τα άρθρα 34-40, για την εθνική αστική πολιτική, για την ανθεκτικότητα πόλεων στην κλιματική αλλαγή, http://www.opengov.gr/minenv/?p=13307&cpage=1,
2. Την προστασία φυσικών πόρων, εντός οικισμών με τον N.1650/1986, άρθρο 19, παράγραφος 5,χαρακτηρίζονται ως περιοχές ΟΙΚΟΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, όπου επιτρέπει κατοικία, ήπια μικρή βιομηχανία και κατά προτίμηση προκρίνει δραστηριότητες συναφείς με αγροτουρισμό, για διατήρηση των καλλιεργειών.
3. το ΦΕΚ 1528 Β/ 7-9-2010, ΚΥΑ 16804, « περί καθορισμού κριτηρίων διαβάθμισης αγροτικής γης», σύμφωνα με τα κριτήρια παραγωγικότητας, αλλά και την σαφή αναφορά για ΣΠΑΝΙΟΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΓΗΣ στα νησιά, όπου ρητά ορίζει ότι ακόμα και η γη μέσης παραγωγικότητας μπορεί λόγω σπανιότητας στα νησιά να χαρακτηρίζεται ως γεωργική γη υψηλής φυσικής αξίας.
4. τον ορισμό του τοπίου ως « μία περιοχή του οποίου ο χαρακτήρας είναι το αποτέλεσμα της δράσης και αλληλεπίδρασης των φυσικών και/ή ανθρώπινων παραγόντων» , ( σύμβασης της Φλωρεντίας για το τοπίο νόμος 3827, ΦΕΚ 30Α/ 25-2-2010, άρθρο 1, παρ, α).
5. τον ορισμό : «Προστασία τοπίων» σημαίνει δράσεις για να συντηρηθούν και να διατηρηθούν τα σημαντικά ή ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός τοπίου, που δικαιολογούνται από την αξία του ως κληρονομιάς, η οποία πηγάζει από τη φυσική του διαμόρφωση και/ ή από την ανθρώπινη δραστηριότητα» (σύμβασης της Φλωρεντίας για το τοπίο νόμος 3827, ΦΕΚ 30Α/ 25-2-2010, άρθρο 1, παρ, δ).
6. την ανάγκη αναγνώρισης των τοπίων και ένταξή τους στις αστικές, περιβαλλοντικές, και αγροτικές πολιτικές σχεδιασμού σύμφωνα και με τους όρους της ευρωπαϊκής σύμβασης της Φλωρεντίας για το τοπίο ν. 3827, ΦΕΚ 30Α/ 25-2-2010, άρθρα 1, 2,5, και 6,.
7. το ΦΕΚ 128Α/ 3-7-2008, Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, άρθρο 12, παρ. 6, γ), για « τον προσδιορισμό ζωνών προστασίας της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, των φυσικών πόρων και του τοπίου».
8. τις οδηγίες για την παρακολούθηση ΓΠΣ, αρ. πρωτ. 48859/13/11/2008 ΥΠΕΧΩΔΕ, γενική διεύθυνση πολεοδομίας, Δ/νση πολεοδομικού σχεδιασμού, κεφ. Α, Ι «Συσχέτιση με τις επιταγές της αειφόρου αναπτύξης,με πνεύμα οικονομίας στην κατανάλωση φυσικών πόρων , όπως το έδαφος και το νερό…..για προστασία του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής…»
9. τις οδηγίες για την παρακολούθηση ΓΠΣ, αρ. πρωτ. 48859/13-11-2008, ΥΠΕΧΩΔΕ, γενική διεύθυνση πολεοδομίας, Δ/νση πολεοδομικού σχεδιασμού, κεφ. Α, ΙΙ, την ανάγκη εναρμόνισης με τους όρους της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για τα Τοπία.
10. τις οδηγίες για την παρακολούθηση ΓΠΣ, αρ. πρωτ. 48859/13-11-2008, ΥΠΕΧΩΔΕ, γενική διεύθυνση πολεοδομίας, Δ/νση πολεοδομικού σχεδιασμού, κεφ. Β, Β1, παρ. Ι, την ανάγκη προσδιορισμού Περιοχών Ειδικής Προστασίας, ( σύμφωνα και με Ν. 2508/1997, άρθρο 4, παρ. 4, εδάφιο 1).
a. «Με το Γ.Π.Σ. καθορίζονται επίσης περιοχές προστασίας (Π.Ε.Π.) που δεν προορίζονται για πολεοδόμηση, συνεχόμενες ή μη προς τις πολεοδομημένες ή τις προς πολεοδόμηση περιοχές, όπως είναι ιδίως χώροι αρχαιολογικού, αρχιτεκτονικού, ιστορικού ή λαογραφικού ενδιαφέροντος, παραθαλάσσιες η παραποτάμιες ζώνες, βιότοποι και τόποι ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, όαση και δασικές εκτάσεις.»
11. το νόμο 3010/2002, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4258/14-4-2014, για οριοθέτηση ρεμάτων, προστασία αποστράγγισης πλημμυρικών φαινομένων.
12. Το προεδρικό διάταγμα 59 Α’ 114/29.06.2018 περιχρήσεων γης, όπου υπάρχει για πρώτη φορά αναφορά στην <<αστική γεωργία>>.
13. Το ότι σύμφωνα με διεθνή βιβλιογραφία η αστική γεωργία αποτελεί παράγοντα προστασίας των πόλεων από την κλιματική αλλαγή και παράγοντα αποτροπής καταστροφών που σχετίζονται με αυτήν, VanVeenhuizen, D. M. R. ; Halliday, J. 2019. Urban agriculture as a climate change and disaster risk reduction strategy. 32p,
14. Τις γενικές κατευθύνσεις τις UNESCO τηνπροσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, Updated Policy Document on climate action for World Heritage, 24 GA WHC/23/24.GA/INF.8 Paris, 3 November 2023
15. το νόμο ΦΕΚ 1225Β / 5-9-2006, εκπόνηση Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, άρθρο 5, παράγραφος, 3, εδάφιο α.1 για διαβίβαση του φακέλου μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων στο υπουργείο αγροτικής ανάπτυξης και τροφίμων,
16. το νόμο ΦΕΚ 1225Β / 5-9-2006, εκπόνηση Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, άρθρο 7, παρ. 4, για δημόσια διαβούλευση με τους φορείς, κ τους πολίτες.
17. Στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων νέου ΓΠΣ Χίου, σταδίου Β1, Απριλίου 2012, σελ. 38, περί μη ύπαρξης καθορισμού χαρακτηρισμού γεωργικής Γής στα όρια της δημοτικής ενότητας Χίου, δήμου Χίου, και τις γενικές κατευθύνσεις για προστασία γεωργικής γης και αγροτικού τοπίου. (‘Ηδη στην σελ 83/252 του από Δεκεμβρίου 2019 νέου συμπληρωματικού τεύχους της ΣΜΠΕ του ΓΠΣ Χίου, στην ενότητα Δ3.2.2, «Αναπλάσεις-ειδικές μελέτες» υπάρχει ιδιαίτερο κεφάλαιο με τον τίτλο «Ο Κάμπος της Χίου» και εκεί αναφέρεται ρητά ότι «.....κρίνεται σκόπιμη η εκπόνηση Ειδικής Πολεοδομικής και Αρχιτεκτονικής μελέτης για την αναθεώρηση των διατάξεων του ΠΔ του 1992, για την προστασία και ανάδειξη του Κάμπου, ως περιοχή ειδικού ενδιαφέροντος και ως αυτοτελές προστατευόμενο οικιστικό-γεωργικό σύνολο. Σκοπός της μελέτης θα είναι η διατήρηση του ιστορικού αυτού συνόλου, με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία,και του περιβάλλοντα χώρου με της γεωργικές καλλιέργειες. Η μελέτη αυτή θα καθορίσει ειδικούς όρους δόμησης, μορφολογικούς περιορισμούς και χρήσεις, προτείνοντας τον χαρακτηρισμό του και ως ιδιαίτερα αξιόλογο φυσικό Τοπίο ( ν.4067/2012).» )
18. Τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων νέου ΓΠΣ Χίου, σταδίου Β1, Απριλίου 2012, σελ. 24, ενότητα Δ1.1.2, «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», περί χαρακτηρισμού των εσπεριδοειδών ως σημαντικής καλλιέργειας για το Δήμο Χίου.
19. Τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων νέου ΓΠΣ Χίου, σταδίου Β1, Απριλίου 2012, σελ. 13, Ενότητα ΥΔΑΤΑ, προστασία επιφανειακών κ υπόγειων αντλήσεων αλλά και διασφάλiσης της επαρκούς επαναπλήρωσης των υδροφορέων, όπου γίνονται υδροληψίες πάσης φύσεως.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ :
<<Άρθρα 38&40, Πρόταση για αστική ανθεκτικότητα και κλιματική αλλαγή.
Αναγνώριση ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΩΝ παραδοσιακών κτημάτων/ αγροκτημάτων ιδιωτικών, ως έννοια σύνολα παραδοσιακών καλλιεργειών, εγκλωβισμένων στην αστική διάχυση.
Τα συγκεκριμένα αγροκτήματα να μπορούν να αναγνωριστούν ακόμη και εντός ορίων οικισμού, ακόμη και σε μικρό μέγεθος έκτασης, λόγω σπανιότητας γεωργικής γης στα νησιά και συντελεσμένου κατακερματισμού του κλήρου, ιστορικά, ότι έχει απομείνει ως αυτοτελές κομμάτι από παλιά παραδοσιακά αγροκτήματα, ακόμη και στην έκταση των 2 δύο στρεμμάτων. Ως κριτήριο για το χαρακτηρισμό τους, να αποτελεί το αν πληρούν τα στοιχεία εννιαίου συνόλου, αλληλοεξαρτώμενου, αυτοτελούς. Για αντάλλαγμα της στέρησης δικαιωμάτων δόμησης, να δοθεί προστασία από ρυμοτόμηση, απαλλοτρίωση, και απαλλαγή από εισφορές γης κατά την πολεοδόμηση. Ως χρήσεις να μπορούν να υπάρχουν χρήσεις
αναψυχής/ μικρά καφέ ή περίπτερα με τη δυνατότητα διάθεσης των τοπικών
προϊόντων που θα μπορούν να λειτουργήσουν ως επισκέψιμοι χώροι πρασίνου, ή χώροι εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ: Μπορούν να συμβάλλουν ως προστασία περιβάλλοντος, απορρόφηση όμβριων υδάτων, ανανέωση μικροκλίματος, απορρόφησης ηχορρύπανσης, δημιουργία θερμικών νησίδων δροσιάς κ οξυγόνου, διατήρηση βιοποικιλότητας αυτόχθονων καλλιεργειών.
Η διατήρηση αυτόχθονων δενδρωδών κ καλλιεργειών, παραγωγικών δένδρων, μπορεί να συμβάλει παράλληλα κ ως πυροπροστασία από εύφλεκτα δασικά είδη.
Και φυσικά, μετα την τεκμηρίωση ότι κάποιο κτήμα αποτελεί παραδοσιακό εννιαίο σύνολο, μαζί με τα συνοδά κτίρια της παραδοσιακής καλλιέργειας, αγροικίας, αποθήκης, συστημάτων άδρευσης, φραχτών, περίφραξης, κλπ, την προστασία του από ρυμοτόμηση λόγω εισφορών γης, και την αναγνώριση μικρότερου μεγέθους τέτοιων κτημάτων λόγω σπανιότητας γεωργικής γης κ μικρής κλίμακας κλήρου στις νησιωτικές ιδίως περιοχές.>>
Με εκτίμηση
Κάβουρας Σπύρος
Πρόεδρος Συλλόγου Θιγομένων Ιδιοκτητών από σχέδιο πόλης Χίου.»
