Τα Ειδικά Χωροταξικά δεν είναι ουδέτερα τεχνικά κείμενα, αλλά πολιτικές επιλογές που καθορίζουν πώς θα αξιοποιηθεί η γη, το περιβάλλον, η ενέργεια και ο φυσικός πλούτος των νησιών μας και, τελικά, ποιος θα ωφεληθεί και ποιος θα επωμιστεί το κόστος, ανέφερε η Αγλαΐα Κυρίτση, επικεφαλής της ΛΑΣ στη συζήτηση που έγινε στο περιφερειακό συμβούλιο για τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια Τουρισμού, ΑΠΕ και Βιομηχανίας, τα οποία καταψήφισε η συγκεκριμένη παράταξη.
Ακολουθεί δελτίο Τύπου της ΛΑΣ για το συγκεκριμένο θέμα:
«Στη σκιά της επικείμενης επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα, εκπροσώπου της αμερικανικής κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, σε μια περίοδο που οι πολεμικές συγκρούσεις και η επικίνδυνη εμπλοκή της χώρας μας στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς βαθαίνουν, αποκαλύπτεται όλο και πιο καθαρά το περιεχόμενο της «ανάπτυξης» που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση. Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα εντάσσεται στον Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ, με την ενέργεια, την άμυνα και την περιφερειακή ασφάλεια να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Την ίδια ώρα, στα νησιά του Βορείου Αιγαίου οι συνέπειες αυτών των επιλογών αποτυπώνονται στην καθημερινότητα των νησιωτών μας: η κτηνοτροφία στη Λέσβο έχει δεχθεί συντριπτικό πλήγμα, η αλιεία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο πλαίσιο που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους μικρούς ψαράδες, ενώ στη Σάμο μαθητές και γονείς βρέθηκαν αντιμέτωποι με διώξεις επειδή διεκδίκησαν το αυτονόητο: δημόσια και ουσιαστικά παρεχόμενη παιδεία, κάλυψη των εκπαιδευτικών κενών και το δικαίωμα όλων των παιδιών στη μόρφωση. Και όλα αυτά την ώρα που οι λαϊκές οικογένειες στενάζουν από την ακρίβεια και το κόστος της ενέργειας.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, όπου οι ανταγωνισμοί για την ενέργεια, τους δρόμους μεταφοράς και τις πηγές πλούτου οξύνονται και η χώρα μας εμπλέκεται ολοένα βαθύτερα σε επικίνδυνους πολεμικούς σχεδιασμούς, κληθήκαμε να γνωμοδοτήσουμε και για έναν ήδη ψηφισμένο Εθνικό Χωροταξικό Σχεδιασμό για τον Τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη Βιομηχανία, για …«τα μάτια του κόσμου».
Γιατί όπως τόνισε στην τοποθέτησή της η επικεφαλής της ΛΑΣ Β ΑΙΓΑΙΟΥ, Αγλαία Κυρίτση, δεν πρόκειται για ουδέτερα τεχνικά κείμενα. Πρόκειται για πολιτικές επιλογές που καθορίζουν πώς θα αξιοποιηθεί η γη, το περιβάλλον, η ενέργεια και ο φυσικός πλούτος των νησιών μας και, τελικά, ποιος θα ωφεληθεί και ποιος θα επωμιστεί το κόστος.
Επισημαίνοντας παράλληλα ότι τα συγκεκριμένα Ειδικά Χωροταξικά έχουν ήδη θεσμοθετηθεί, γεγονός που περιορίζει τη σημερινή διαδικασία σε μια εκ των υστέρων, τυπική συζήτηση.
Όπως σημειώθηκε, η Περιφέρεια θα έπρεπε να έχει παρέμβει ουσιαστικά όταν τα σχέδια βρίσκονταν σε διαβούλευση, να έχει καλέσει τους φορείς και τις τοπικές κοινωνίες και να έχει διαμορφώσει συγκεκριμένη θέση και διεκδικήσεις για τα νησιά.
Ανάπτυξη για ποιον;
Η Λαϊκή Συσπείρωση ανέδειξε την αντίφαση ανάμεσα στον σχεδιασμό για την προσέλκυση και διευκόλυνση επενδύσεων και στις πραγματικές ανάγκες των νησιωτών.
Στη Λέσβο, την ώρα που η κτηνοτροφία έχει υποστεί τεράστιο πλήγμα από τον αφθώδη πυρετό και δεκάδες χιλιάδες ζώα έχουν θανατωθεί, η ανάγκη στήριξης και ανασυγκρότησης του πρωτογενούς τομέα παραμένει επιτακτική. Πίσω από την απώλεια του ζωικού κεφαλαίου βρίσκονται οικογένειες, εισοδήματα, χωριά, τυροκομεία και μια ολόκληρη παραγωγική αλυσίδα.
Το ερώτημα, επομένως, είναι πού βρίσκεται στον χωροταξικό σχεδιασμό η προστασία της παραγωγικής γης και η στήριξη της πρωτογενούς παραγωγής.
Στη Χίο, η προώθηση της εξορυκτικής δραστηριότητας για το αντιμόνιο αναδεικνύει αντίστοιχα το ερώτημα ποιο μοντέλο ανάπτυξης σχεδιάζεται για το νησί, ποιος αποφασίζει για τον φυσικό του πλούτο, ποιος θα αποκομίσει τα οφέλη και ποιος θα επωμιστεί τις επιπτώσεις.
Στη Σάμο, την Ικαρία και τη Λήμνο, όπως και συνολικά στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, προωθούνται σχεδιασμοί για ενεργειακές εγκαταστάσεις και ΑΠΕ.
Η Λαϊκή Συσπείρωση υπογραμμίζει ότι το ζήτημα δεν είναι αν χρειάζεται ενεργειακός σχεδιασμός. Το ζήτημα είναι με ποιο κριτήριο σχεδιάζεται: με βάση τις ανάγκες των κατοίκων και της παραγωγής ή με βάση την επιχειρηματική αξιοποίηση του φυσικού πλούτου και της ενέργειας.
Και οι άνθρωποι των νησιών;
Την ίδια στιγμή, βασικές ανάγκες των κατοίκων παραμένουν χωρίς ουσιαστική λύση.
Οι δημόσιες συγκοινωνίες υποβαθμίζονται, δρομολόγια περιορίζονται ή καταργούνται, ενώ ακόμη και η μεταφορά των μαθητών εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως ένα διαχειριστικό πρόβλημα που κάθε χρόνο πρέπει να επιλυθεί.
Όμως οι μεταφορές δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση για να μπορεί κάποιος να ζήσει και να εργαστεί στον τόπο του. Είναι το παιδί που πρέπει να πάει με ασφάλεια στο σχολείο. Είναι ο ηλικιωμένος που πρέπει να πάει στον γιατρό.Είναι ο εργαζόμενος που πρέπει να μετακινηθεί.Είναι ο νέος άνθρωπος που θέλει να παραμείνει στο νησί του.
Γι’ αυτό και το ζήτημα των μεταφορών συνδέεται άμεσα με το δημογραφικό πρόβλημα και τον ξενιτεμό των νησιωτών.
Δεν μπορεί να γίνεται λόγος για «δημογραφική αναστροφή» όταν η παραγωγή συρρικνώνεται, οι βασικές υποδομές παραμένουν ανεπαρκείς, οι συγκοινωνίες υποβαθμίζονται και οι νέοι δεν μπορούν να βρουν στον τόπο τους τις προϋποθέσεις για μια αξιοπρεπή ζωή.
«Σχεδιάζεται ο χώρος για τις επενδύσεις, αλλά όχι η ζωή για τους ανθρώπους»
Αυτό είναι, όπως τόνισε η Λαϊκή Συσπείρωση, το βασικό πρόβλημα του συγκεκριμένου χωροταξικού σχεδιασμού.
Σχεδιάζεται πού θα εγκατασταθεί μια επένδυση, πού θα αναπτυχθεί μια τουριστική δραστηριότητα, πού θα εγκατασταθεί ένα ενεργειακό ή βιομηχανικό έργο.
Δεν σχεδιάζεται όμως με την ίδια αποφασιστικότητα πώς θα μείνει ο άνθρωπος στον τόπο του. Πώς θα προστατευθεί η παραγωγή του. Πώς θα μετακινηθεί. Πώς θα έχει πρόσβαση στην υγεία και την παιδεία. Πώς θα μπορεί να μεγαλώσει τα παιδιά του.
Για τη Λαϊκή Συσπείρωση, ανάπτυξη δεν μπορεί να σημαίνει απλώς περισσότερες επενδύσεις.
Ανάπτυξη σημαίνει να μπορεί ο κτηνοτρόφος να συνεχίσει να παράγει, ο αγρότης να καλλιεργεί τη γη του, να προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον, να υπάρχουν ασφαλείς και φθηνές δημόσιες συγκοινωνίες, να μεταφέρονται όλα τα παιδιά με ασφάλεια στα σχολεία, να υπάρχουν επαρκώς στελεχωμένες δημόσιες υπηρεσίες και να μπορούν οι νέοι να μείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.
Η Λαϊκή Συσπείρωση καταψήφισε το συγκεκριμένο χωροταξικό πλαίσιο και υπογράμμισε ότι θα συνεχίσει να διεκδικεί έναν διαφορετικό σχεδιασμό για το Βόρειο Αιγαίο.
Έναν σχεδιασμό που θα ξεκινά από τις ανάγκες των ανθρώπων, από τις δυνατότητες κάθε νησιού, από την προστασία του φυσικού πλούτου, της παραγωγής και των δημόσιων υποδομών.
Τα νησιά μας δεν είναι επενδυτικά οικόπεδα. Είναι τόποι ζωής.
Και ο σχεδιασμός τους πρέπει πρώτα απ’ όλα να υπηρετεί τους ανθρώπους που ζουν, εργάζονται και παράγουν σε αυτά.»
