Κύριε Διευθυντά,
Αποχαιρετούμε δικούς μας αγαπημένους με θλίψη και σεβασμό, ιδιαίτερα όταν έχουν διανύσει πολλές δεκαετίες μαζί μας, έχουν προσφέρει, έχουν αγαπήσει και έχουν αγαπηθεί. Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις των γονέων μας, σίγουρα ηλικιωμένων αφού μας έχουν συνοδεύσει μέχρι σήμερα, η γενιά πού γεννήθηκε στον Μεσοπόλεμο, πού ανατράφηκε και μορφώθηκε μέχρι και τά μεθεόρτια τού Β’ Μεγάλου Πολέμου και δημιούργησε την βιοπολιτεία της στη διάρκεια των πέντε τελευταίων δεκαετιών τού 20ου αιώνα μας αποχαιρετά για πάντα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι συγκλόνησαν την πολυεθνική, χριστιανική Ευρώπη εκ βάθρων και επέβαλαν τήν δημιουργία θεσμών Δικαίου και Ειρήνης βασισμένων σέ αρχές πού μέχρι πρό ολίγων ετὠν εθεωρούντο απαράβατες, ίσως και ιερές. Σίγουρα η πίστη και παραδοχή αύτών των θεσμών (όπως ο ΟΗΕ, το Διεθνές Δικαστήριο κ.α.) χαρακτηρίζει απολύτως την γενιά των γονέων μας. Αναρωτιόμαστε χωρίς καμία διάθεση υπερβολής ή κατάκρισης: με τον θάνατο των γονέων μας πεθαίνουν και οι αξίες τίς οποίες ενστερνίζονταν και στις οποίες πίστευαν υπαρξιακά; Αν ο 21ος αιώνας διαχέει και διαλύει ήδη τίς ιστορικά καταξιωμένες εκτιμήσεις πού συνειδητοποιήθηκαν στη μακρά, επίπονη, τραγική πορεία τού 20ου, τότε σίγουρα αυτή η ασυνέχεια συνεπάγεται την απαξίωση, την περιφρόνηση, την καταστολή. Η σύγχρονη, προηγμένη, ταχύτατα και αναπάντεχα εξελισσόμενη τεχνολογία (από τά παντοδύναμα κινητά τηλέφωνα μέχρι την ανεξέλεγκτη τεχνητή νοημοσύνη) εμπνέει την «ὑβρη» τού αλαζονικού «superintelligent» 21ου αιώνα (πού μόλις διανύει την εφηβική νεότητα τού 26ου έτους του) απέναντι στον παρελθόντα, υποτελή πλέον 20ο αιωνα, τον αιώνα των αντιπαλοτήτων, των αποτυχημένων αυτοκρατοριών, τής βίαιης επιβολής τής χριστιανικής Δύσης στις αποικίες πού την εμπλούτισαν.
Κάθε μέρα πού περνάει παύουμε να είμαστε αυτοί πού γεννηθήκαμε από τούς γονείς μας και μεταβαλλόμαστε (με ή και ενάντια στη θέλησή μας) σέ ανθρώπινα όντα πού εξυπηρετούν ή εξανθρωπίζουν τεχνολογικές απαιτήσεις, ιδέες, gadgets, chatboxes τής AI. Καθημερινά μεταβαλλόμαστε διεξοδικά σέ όλο και περισσότερο ανιστόρητα όντα πού δεν επιθυμούν να γνωρίζουν τό ιστορικό τους παρελθόν διότι δεν τούς χρησιμεύει, δεν τούς προκαλεί ευχαρίστηση. Αντιθέτως η πληθώρα τεχνολογικών μέσων πού παρἐχεται προσφέρει χρήσεις και διασκεδάσεις ανεξαρτήτως κοινωνικού περιβάλλοντος.
Ετσι λοιπόν δεν χρειάζεται πλέον να γνωρίζουμε ποιοι είμαστε, από πού καταγόμαστε, τί επιδιώκουμε στην κοινωνία πού ζούμε, στον πλανήτη πού μας συντηρεί. Αρκεί να επιβιώνουμε και να περνάμε καλά στο κοινωνικοποιημένο τεχνολογικό περιβάλλον πού μάς προσφέρεται.
Αποχαιρετούμε τούς γονείς μας, τά αξια τέκνα τού Μεσοπολέμου και μαζί τους αποχαιρετούμε τίς ηθικές αξίες πού οδήγησαν τίς ζωές τους. Αν η γενιά μας έζησε σχεδόν ἐναν αιώνα ειρήνης και κοινωνικής προόδου {1945-2025} σίγουρα το οφείλουμε στην συνείδηση τής Ιστορίας πού τούς ανέθρεψε.
Με εκτίμηση,
Μιχἀλης Μόσχος
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 3/10/26