Είναι φανερό πως η εμπιστοσύνη (μεταξύ άλλων) αποτελεί απαραίτητο συστατικό όχι μόνο μιάς ουσιαστικής προσωπικής σχέσης, αλλά μιάς ευρύτερης π.χ πολιτικής ή αν θέλετε κοινωνικής σχέσης. Η ίδια η λέξη (εν + πίστη) μάς δείχνει ότι η σχέση αυτή είναι αναγκαία για την ομαλή κοινωνική, και όχι μόνο, συμβίωση. Προαπαιτούμενο τής εμπιστοσύνης είναι η ειλικρίνεια η ανυστεροβουλία* καθώς και το ήθος των όσων λέγονται· και βέβαια η έλλειψη δόλου στη χρήση τής αλήθειας, όσο και αν αυτή είναι “πικρή”. Δεν πρέπει όμως να παραβλέψουμε, και να έχουμε υπόψιν, πως ο εγκλωβισμός σε μία τέτοια σχέση (δηλ. εμπιστοσύνης) μπορεί να μας οδηγήσει σε άμυνα ή ακόμα να γίνει τροχοπέδη στην αντιμετώπιση των κοινωνικών ακόμα και των προσωπικών προβλημάτων. Γι’ αυτό “ἀνεξέταστον βίον μή ζῆν”**. Εδώ παίρνει θέση και η λέξη αξιοπιστία(2), η οποία στην περίπτωσή μας ίσως προηγείται.... Πολύ κοντά βρίσκεται και η λέξη “ψεύδος” που και αυτή έχει κυρίαρχο ρόλο στις ανθρώπινες σχέσεις.
Θα έγινε αντιληπτό βέβαια πως αναφερόμαστε σε όσα “βομβαρδιζόμαστε” καθημερινά από τα ΜΜΕ που οπωσδήποτε επηρεάζουν τη ζωή μας (συνήθως αρνητικά). Να πούμε στο σημείο αυτό, πως η οποιαδήποτε αρνητική κρίση μας στα όσα λέγονται κυρίως από τους “πατέρες του έθνους”(!) και ακολούθως από τους ερμηνευτές - αναλυτές των κυβερνητικών θέσεων, μας εξοργίζουν. Όμως δεν είναι απαραίτητο να μας οδηγήσουν σε μία παραίτηση από τη ζωή, ή ακόμα και άρνηση τής ζωής, αλλά σε ανάλογες (ανά + λόγος)[3] και με βάση τη λογική αντιδράσεις. Γνωστού όντως πως η άρνηση έχει και θεραπευτικό χαρακτήρα, θεωρώ παραδεκτό και ίσως αναγκαίο το ότι η άποψη των πολιτών έχει απαξιωτικό χαρακτήρα δηλ. μειώνει την αξία τών πολιτικών ταγών (ρ. τάσσω [ταγή + έχω]) που νομίζουν πως μας τα(γ)ίζουν κουτόχορτο (4), αφού μας θεωρούν υποζύγια φερόμενοι υποκριτικά (5) συνήθως απέναντι στα κατώτερα λαϊκά στρώματα και όχι μόνο.
Όμως χειρότερο από όλα τα παραπάνω είναι η απώλεια ή ακόμα και η απόρριψη τής εμπιστοσύνης σε όλους, η οποία είναι εύλογο αλλά και δύσκολο να αποκατασταθεί χωρίς αποδείξεις. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει επιτέλους να ξεφύγουμε απ’ την απατηλή μαγεία των λέξεων. Γιατί (στην περίπτωση αυτή) στην πραγματικότητα είναι δουλειά τού λαού (των λεγόμενων πολιτών!)[6] να αντιληφθεί, πως η “γνώση” χωρίς αποδείξεις είναι κενή· γιατί γνώση στην περίπτωσή μας σημαίνει πράξη και αποτέλεσμα. Γνώση χωρίς αποτέλεσμα, είναι ουσιαστικά συντήρηση τής άγνοιάς μας και απόλαυση μιάς επίπλαστης αν όχι νοητής ελευθερίας η οποία κραυγάζει στου...κουφού την πόρτα.
Ίσως ο κάθε φίλος της γνώσης καλό είναι να σκεφτεί και να φυλαχτεί από το μαρτύριο και από την οδύνη για χάρη της αλήθειας, που όπως διαπιστώνουμε, και στην περίπτωσή μας διατηρεί τα χαρακτηριστικά τής προηγούμενης κατάστασης, αρχής γενομένης από την Επανάσταση τού ‘21, τα χαρακτηριστικά της οποίας απλώς έχουν εξευγενιστεί και αλλάξει μορφή! Παράλληλα ας σκεφτεί ο κάθε νοήμων, αν είναι λογικό ή πρέπον να αποτραβηχτεί στην “ησυχία” τού σπιτιού του για να λυτρωθεί από την παραπληροφόρηση, το ψέμα και το κοινωνικοπολιτικό βόρβορο. Ως προς αυτό έχω τη γνώμη, πως από το να αποτραβηχτεί κανείς, καλύτερο ή αν θέλετε πιό λογικό είναι να αμφιβάλλει, αν θέλει να βεβαιωθεί για κάτι.
Όμως η διαιώνιση τής αμφιβολίας δεν πρέπει να γίνεται αυτοσκοπός. Γιατί “η αμφιβολία μπορεί να δηλητηριάζει τα πάντα, χωρίς να σκοτώνει τίποτα”. Και γι’ αυτό σύμφωνα με τον ίδιο φιλόσοφο (Nietzsche) “κοιτάζουμε άσχημα τη ζωή, όταν δεν έχουμε δει το χέρι που σκοτώνει με προφυλάξεις”. Φαίνεται λοιπόν καθαρά, πως τα τελευταία χρόνια οι πληγές που έχουν ανοίξει και το δηλητήριο τού ψεύδους και της υποκρισίας που έχει διαχυθεί σε όλους τους αρμούς τής κοινωνικοπολιτικής ζωής, έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο να υπάρχει αμφισβήτηση για όλα, αλλά να εκλείπει ακόμα και η όποια εμπιστοσύνη είχε απομείνει, όχι μόνο μεταξύ των διοικούντων και των πολιτών, αλλά αυτή φαίνεται να λιγοστεύει και μεταξύ των κυβερνώντων, χωρίς να παραβλέπουμε πως αυτούς τους ενώνει η συγκολλητική ουσία τού χρήματος.
Παρόλα αυτά πολλοί ζουν με την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η ελπίδα αναφέρεται στο μέλλον, είναι όμως αναγκαίο να την εξαρτούμε από τη μνήμη τού παρελθόντος. Και δυστυχώς η εξάρτηση αυτή αν δεν κατανοήσουμε το γιατί και δεν διαφοροποιηθούμε πρακτικά, (τότε) θα συνεχίσουμε να κοιμόμαστε στις “δάφνες τού παρελθόντος”. Ούτε βέβαια θα μας βοηθήσει το ρητό που λέει πως η ελπίδα πεθαίνει τελευταία.
Γιατί η μνήμη τού λαού μας είναι ασθενής, αφού αποδεικνύεται πως είμαστε λαός “χωρίς μνήμη” και χωρίς να έχουμε (τουλάχιστον) το προσόν της αμφισβήτησης. Γιατί διαπιστώνουμε πως όποιοι ασκούν την εξουσία δεν γνωρίζουν ούτε και παραδέχονται ποτέ, πως έχουν διαπράξει κανένα κακό χωρίς να βρουν και μια δικαιολογία, αφού δεν θεωρούν αναγκαίο να μας πουν ούτε πως, το πλανάσθαι ανθρώπινον... γιατί έστω και αυτή η ομολογία είναι ένδειξη ενοχής. Έτσι, δεν πρέπει να ξεχνάμε και την φιλοσοφημένη λαϊκή παροιμία που “δένει” τις παραπάνω σκέψεις, και μας λέει για την εξουσία και τους πολιτικούς, πως, “τα στερνά τιμούν τα πρώτα”.
Και επειδή (κατά τον Αριστοτέλη) “τό μηδενός ἄξιον μηδέ μίαν ἔχει τιμήν”, οι πολιτικοί μας αποδεικνύονται ανάξιοι οποιασδήποτε τιμής.
Γι’ αυτό έχω τη γνώμη πως η εκτίμηση των πολιτών σε αυτούς είναι μηδενική.
Ερμηνευτικές σημειώσεις - διευκρινήσεις
* λέξη τρισύνθετη από τα: αν + ύστερον + βουλή δηλ. χωρίς δεύτερη σκέψη η οποία στην περίπτωσή μας είναι αρνητική – παραπλανητική.
Όσο για το ήθος αυτό το αξιολογούμε με βάση τις πράξεις και όχι με τα βιογραφικά στοιχεία.
** Το απόσπασμα αναφέρεται στους “Θεοφράστου χαρακτήρες” 15, και λέει: “ἀνεξέταστον βίον μή ζῆν. Οὕτως ἀνεξέταστον φαντασίαν μή παραδέχεσθαι, ἀλλά καί λέγειν” (Σωκράτης).
(2) αξιόπιστος είναι ο φερέγγυος (φέρω + εγγύη) δηλ. αυτός που εμπνέει εμπιστοσύνη· αλλά και αξιόπιστος (άξιος + πιστός) αυτός που σε πείθει για την εμπιστοσύνη (σου) αυτή.
(3) λέγω = ομιλώ εξ’ ου και λέξη. Λέγω = διανοούμαι, σκέπτομαι, εξ’ ου και Λόγος, λέγω = διαλέγω, εξ’ ου και λογάς = εκλεκτός πρβλ. “άνδρες λογάδες” = εκλεκτοί, διαλεγμένοι λ. διαλογή. λέγω = συλλέγω, εξ’ ου και συλλογή, συσσώρευση, λέγω = πλαγιάζω εξ’ ου λέκτρον & λέχος = κλίνη [κρεβάτι] απ’ εδώ και ο λόχος. λέγω = απαριθμώ, λογαριάζω απ’ όπου και το υπολογίζω, υπολογιστής, λογιστής. Όλα τα παραπάνω “πρέπει” να γίνονται με βάση τη λογική δηλ. τον ορθόν λόγον, κρίσιν σχετ. λ. εύλογος (εὖ + λόγος) = λογικός, ορθός, δικαιολογημένος.
(4) διαβάζουμε στο Ετυμ. Μέγα ...και ότι προ της ευρέσεως των ημετέρων τροφών, τούτω εκέχρηντο. παρά το κόρος. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι το ρ. χορταίνω έχει άμεση σχέση με το ότι οι άνθρωποι είχαν ως κύρια τροφή τα χόρτα πρβλ. χορταίνω, χορτασμός, χορταστικός, αχόρταγος, χορτοφάγος. Άρα ταγίζω = δίδω τροφήν λξκ. Liddell – Scott. Σχετ. και η λ. ταγός = ο διατάσσων, κυβερνών, κυβερνήτης (συνειρμικά, ο ταγός δίδει τροφή). Σχετ. και η λαϊκή; & ξεχασμένη ιδιωματική λέξη – φράση, πάω να κυβερνήσω τα ζα ή εκυβέρνησα τα ζα. δηλ. Να δώσω τροφή στα ζώα. Τη λέξη - φράση αυτή την άκουγα και ήταν κοινή πριν 60 τουλάχιστο χρόνια, και σήμερα νομίζω πως έχει ξεχαστεί, όπως πολλές άλλες...
(5) Το ρ. υποκρίνομαι, ακριβώς επειδή σχηματίζεται από την πρόθεση υπό + κρίνομαι σημαίνει πως κάτι βγαίνει από μέσα μας, δηλ. ενσυνείδητα, δηλαδή γνωρίζοντας ότι λέμε ψέματα και αυτό είναι το χειρότερο.
[6] πολίτης (Ιων. Πολιήτης) λογίζεται το μέλος της πόλεως ή της πολιτείας, ο οποίος είναι ελεύθερος και ζη σε ελεύθερη πολιτεία. Σχετ. πολιτικός· ο ανήκων ή αρμόζων ή αναφερόμενος στους πολίτες. Να επισημάνουμε ακόμα πως σήμερα δεν γνωρίζουμε πολιτικούς που να αναφέρονται στους πολίτες ως προς τις πράξεις τους. Αντίθετα ενεργούν αποκλειστικά με βάση την εφάπαξ “εξουσιοδότηση” της ψήφου(!) χωρίς να λαμβάνουν υπόψιν τούς πολίτες για τους οποίους ἐπαίρονται [επί + αίρομαι] δηλ. υπερηφανεύονται (στα λόγια) ονομάζοντάς τους...πολίτες, ενώ για το τι και πως πράττουν, δεν “δίνουν λογαριασμό” σε κανέναν.
⁕ Εκτός από τις σημειώσεις – διευκρινήσεις εντός τού κειμένου, χρησιμοποιήθηκαν τα λεξικά: ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ Liddell – Scott. Ὁ ἐν τῇ λέξει Λόγος
ΑΘΗΝΑΙ 2005 εκδ. Γεωργιάδης. ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟΝ ΤΟ ΜΕΓΑ LIPSIAE 1816 [φωτοτ. διαδ.] ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ με αναγωγή στην ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ εκδ. Έννοια 2002. ΛΕΞΙΚΟΝ Ησυχίου Αναστατική εκδ. 1975 Γεωργιάδης Βιβλιοθήκη των Ελλήνων.