Αν εξαιρέσουμε τη δεκαετία 1940-50, τα υπόλοιπα χρόνια της νεότερης χιακής ιστορίας μέχρι σήμερα είναι σχεδόν ανύπαρκτα, σε έντυπη μορφή τουλάχιστον. Για την παραπάνω δεκαετία λόγω και των απρόβλεπτων γεγονότων έχουν γραφτεί αρκετά βιβλία και ας πούμε ότι καλύπτουν ένα ιστορικό κενό. Τι γίνεται όμως με τα υπόλοιπα χρόνια που ίσως δεν ήταν και πολύ συγκλονιστικά, αλλά δεν έπαψαν κι αυτά να αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της ιστορίας;
Αυτό το κενό καλύπτει, και μάλιστα με επιτυχία, η σειρά βιβλίων με τίτλο «Μία σταγόνα ιστορίας της Χίου» του Γιάννη Τζούμα από τις εκδόσεις άλφα πι. Ένα ιστορικό κενό το οποίο εν πολλοίς είναι άγνωστο όχι μόνο στις νεότερες γενιές αλλά και σε πιο παλιές, παρόλο ότι είχαν βιώσει από πρώτο χέρι κάποια γεγονότα. Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα πέρασαν απαρατήρητα, υπήρξαν όμως εκείνα που σημάδεψαν ανεξίτηλα τον τόπο.
Και ναι μεν απουσιάζουν από την έντυπη μορφή βιβλίου όλα όσα προηγήθηκαν, όμως ευτυχώς έχουν καταγραφεί στις εφημερίδες της εποχής δικαιολογώντας και το λατινικό σκρίπτα μάνεντ (τα γραπτά μένουν). Και παρά το ότι οι εφημερίδες εκείνων των χρόνων δεν μπορούμε να πούμε ότι είχαν την ποιότητα εκείνων από τη δεκαετία του ’90 και μετά, όμως, αν μη τι άλλο, κατέγραφαν τα γεγονότα. Όχι μόνο της πολιτικής αλλά και εκείνη της καθημερινότητας.
Κυκλοφόρησε λοιπόν ο Γ' τόμος των ιστορικών σταγόνων που καλύπτουν τη δεκαετία 1945-55. Εκ των οποίων η πενταετία 1945-50 έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω των μεταπολεμικών εξελίξεων. Ξεκινώντας από την απελευθέρωση της Χίου από τον οθωμανικό ζυγό ο Γιάννης Τζούμας καταγράφει ανά δεκαετία όλα όσα μεσολάβησαν.
Οι δύο πρώτοι τόμοι κάλυψαν την εικοσαετία μέχρι το 1945 και μας έκαναν γνωστά περιστατικά που δεν ήταν καθόλου αμελητέα. Και ο Τζούμας συνεχίζοντας να ξεφυλλίζει εφημερίδες της εποχής φτάνει στο 1955 με όλα όσα, κατά τη γνώμη του, αξίζουν αναφοράς. Από τη μεταπολεμική περίοδο, τον εμφύλιο σπαραγμό, τα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν. Με τρόπο που η γραφή του παραπέμπει σε μυθιστόρημα και διαβάζεται σαν τέτοιο, παρά το ότι αποτελεί την πραγματικότητα. Έτσι μέσα από τις σελίδες του βιβλίου παρελαύνουν μικρά και μεγάλα γεγονότα με ιδιαίτερη έμφαση στην καθημερινότητα που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αποτυπώνει τη ζωή στην πόλη και στα χωριά. Άλλοτε με σοβαρό κι άλλοτε με ευτράπελο τρόπο αλλά και με την κριτική ματιά του συγγραφέα, αλλά κυρίως του δημοσιογράφου. Η έξοδος από τη δίνη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η επιστροφή των προσφύγων, οι ελλείψεις σε τρόφιμα, η εμφάνιση επιδημιών, το τραγικό ναυάγιο του Σπερχειού, ο καταστροφικός σεισμός του 1949, αλλά και οι πρώτες απόπειρες ανοικοδόμησης και ανάπτυξης.
Όπως και οι δύο προηγούμενοι τόμοι και ο Γ' διαβάζεται άνετα και ευχάριστα και το ενδιαφέρον είναι αμείωτο σε κάθε σελίδα. Και συγχρόνως εξυπακούεται ότι μαθαίνουμε και την ιστορία μας η οποία είναι εντελώς άγνωστη στους πολλούς.
Ιδιαίτερα, εκτός των άλλων, ξεχωρίζει η παράθεση στην αρχή του κάθε χρόνου, εν περιλήψει, των κοσμοϊστορικών γεγονότων και έτσι έχουμε μια σφαιρική άποψη για την παγκόσμια περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί και να μας φωτίσει άγνωστες πτυχές της ιστορίας μας.
Του Δημήτρη Φρεζούλη
