Κύριε Διευθυντά,
Η πρόσφατη ανἀληψη τής προεδρίας τής Ακαδημίας Αθηνών από τον Νικηφόρο Διαμαντούρο, καθηγητή ιστορίας και πολιτικής επιστἠμης, καταξιωμένο Συνήγορο τού Πολίτη και Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή (2003-2013) καταδεικνύει την ανάγκη αντιμετώπισης τής αδιαφορίας και απαξιωτικής διάθεσης τής ευρύτερης κοινωνίας προς την εθνική μας Ακαδημία. Όπως ο ίδιος ανέφερε στην εξαγγελία τού ήδη προσχεδιασμένου ενιαύσιου έργου του, η δημιουργία βασικών πυλώνων κοινωνικού διαλόγου (παιδεία καί δημογραφικό οι δύο σημαντικότεροι) θα συντελέσει στην έμπρακτη κοινωνική δικτύωση και στον ζωντανὀ διάλογο.
Ανήκω στον χώρο τής ελληνικής ναυτιλίας, χὠρο τον οποίο υπηρετεί σήμερα πἀνω από τό 10% τὠν ελλήνων εργαζομένων και ο οποίος παράγει για τήν χώρα μας το 8% τού ακαθάριστου εθνικού της εισοδήματος, ήτοι όχι λιγότερα από 15 δισεκατομμύρια ευρώ κατ’ἐτος την τελευταία δεκαετία, αυξημένο ήδη για το μεγαλόσχημο 2025 μεχρι και τά 16 δις., και ο οποίος προσφέρει σχεδόν 180 χιλιάδες θέσεις εργασίας στη θάλασσα και στη στεριά.
Θεωρώ παράληψη τής Ακαδημίας Αθηνών το γεγονός ότι δεν έχει ιδρυθεί ακόμη εδρα πού να πραγματεύεται και να καθοδηγεί θέματα Ναυτιλίας. Κατά γενική ομολογία ο χώρος τής Ναυτιλίας έχει καταξιωθεί παγκοσμίως σάν χώρος επιστἠμης και πρωτοπορίας. Στον διεθνή αυτό χώρο η Ελλάδα διαπρέπει για πολλές δεκαετίες, όχι μόνο πρωτοστατώντας στη δημιουργία και ηγεσία διεθνών οργανισμών (όπως το Ιnternational Maritime Organisation- IMO τού οποίου ηγήθηκε την περίοδο 2003-2011, διεθνείς ενεργειακές συμφωνίες τής Ε.Ε. και τού ΝΑΤΟ, κ.α.) αλλά και με την εφευρετικότητα και πρωτοπορία της ναυτιλίας μας σέ ζητήματα ενεργείας και μηχανικών καυσίμων, ναυσιπλοϊας και ναυπηγικής, ναυτικής παιδείας και ναυτοσὐνης, φυσικής προώσεως ανέμου και θάλασσας, ασφἀλειας και ηπιας πυρηνικής ενέργειας. Ζούμε σέ εποχή μέγιστων και απροσδόκητων αλλαγών, ιδιαίτερα στους τομείς τής γεωπολιτικής, τής ενεργειακής αυτάρκειας, τής εφευρετικότητας προς όφελος τής ειρήνης και τής προόδου. Η ελληνική ναυτιλία συμμετέχει ενεργά στην κατάκτηση αυτών των στόχων και πρωτοστατεί στην διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Εστιάζομαι ιδιαίτερα στον τομέα τού Δικαίου τής Θαλάσσης, τομέα με σημαντικές, βαρύνουσες επιπτώσεις στο διεθνές στερέωμα και κατ’εξοχή για τη χώρα μας η οποία περιβάλλεται από θάλασσες, πελάγη και διαύλους τής Μεσογείου, από σύνορα και χωρικά ὐδατα τά οποία προσφέρουν δυνατότητες τόσο διαπραγματεύσεων όσο και γεωπολιτικών αντιθέσεων. Υπέρ πάντων σἐ όλα αυτά τά ζητήματα πρυτανεύει το Δίκαιο τής Θαλάσσης, Δίκαιο πού ισχύει επί ισοις όροις τόσο στο Αιγαίο όσο και παγκοσμίως στις διώρυγες, στα στενά, στις κλειστές θάλασσες και στους ωκεανούς. Εξ ανάγκης – θα τολμούσα να πώ από εθνική ανάγκη – η προτεινόμενη Εδρα Ναυτιλίας τής Ακαδημίας Αθηνων επιβάλλεται να έχει σάν αντικείμενὀ της το διεθνές Δίκαιο τής Θαλάσσης.
Ασφαλώς αποτελεί παραδοξολογία τὀ γεγονός ότι η πλέον ναυτιλιακά καταξιωμένη χώρα τού πλανήτη δεν διαθέτει Εδρα Ναυτιλίας με αντικείμενο την εθνική προβολή τής θαλάσσιας επικράτειας πού αποδεδειγμένα συμμερίζεται. Στους θαλάσσιους ορίζοντες καμία επικράτεια δεν είναι απόλυτη ή κυριαρχική. Η εξάσκησή της βασίζεται πάντοτε σέ αξιοκρατικά κριτήρια και εμπνέεται από τίς ανάγκες ανθρώπινων πληθυσμών, όπως το εμπόριο, οι μεταφορές προϊόντων, ενεργειακών πόρων και πρώτων υλών.
Ευελπιστω ότι η νέα προεδρία τής Ακαδημίας Αθηνων θα εγκαινιάσει την δεύτερη εκατονταετηρίδα τού εθνικού τής ἐργου με την αναγνώριση τής δημιουργικής συμβολής τής Ναυτιλίας στην ελληνική κοινωνία.
Μιχἀλης Μόσχος
M.A., M. Phil.
Past representative for Greek shipping
Hellenic War Risk - NATO
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 6/2/26