Σε μια κατάμεστη αίθουσα στον δεύτερο όροφο του Ομήρειου Πνευματικού Κέντρου Χίου, πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 25 Απριλίου η εκδήλωση «Χίος: 100 χρόνια πέρασμα ψυχών στο Αιγαίο», υπό την αιγίδα της «Μούσα Ελληνική», συγκινώντας βαθιά το κοινό μέσα από ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα αφιερωμένο στην ιστορική μνήμη και την προσφυγική εμπειρία.
Η έναρξη της εκδήλωσης έγινε με τη μουσική φωνητική ερμηνεία της Φιλίτσας Φαφαλιού, η οποία απέδωσε με ευαισθησία το παραδοσιακό τραγούδι «Σαν πας στα ξένα», ένα άκουσμα που έχει ρίζες από τη Μικρά Ασία και τα Δωδεκάνησα, θέτοντας από την πρώτη στιγμή το συναισθηματικό πλαίσιο της βραδιάς.
Στη συνέχεια, ο ιστορικός και συγγραφέας Κώστας Ζαφείρης ανέπτυξε τη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος στη Χίο το 1922, φωτίζοντας άγνωστες πτυχές της περιόδου και αναδεικνύοντας τον ρόλο του νησιού ως τόπου υποδοχής και μετάβασης.
Ακολούθησε η Αφροδίτη Πρωίου, η οποία διάβασε αφηγήσεις με τίτλο «1923: Η ανταλλαγή πληθυσμών», μεταφέροντας στο κοινό βιώματα και προσωπικές ιστορίες της εποχής.
Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η εμφάνιση της Χορωδίας των Χρωμάτων, πλαισιωμένης από μαθητές του Μουσικού Σχολείου και μέλη της Χορωδίας Χίου, υπό τη διεύθυνση της Ελευθερίας Λυκοπάντη. Με τη συνοδεία των μουσικών Γιώργου Αυγουστίδη στο βιολί, Μανώλη Αυγουστίδη στο λαούτο και Σίμου Καραολάνη στο τουμπελέκι, παρουσίασαν ένα μουσικό πρόγραμμα που συνέδεσε το παρελθόν με το παρόν μέσα από ήχους και μνήμες.
Η αφήγηση μιας προσωπικής ιστορίας προσφυγιάς από τον σκηνοθέτη Βασίλη Παχουνδάκη ενίσχυσε τη δραματουργική ένταση της εκδήλωσης, ενώ η συγγραφέας και κοινωνική ψυχολόγος Μαρία Φαφαλιού μίλησε για τα βιώματα εξόριστων γυναικών στη Χίο κατά την περίοδο του Εμφυλίου.
Ακολούθησαν τραγούδια της φυλακής από την Ολυμπία Παπαδούκα.
Το σύγχρονο προσφυγικό ζήτημα στη Χίο παρουσιάστηκε μέσα από μαρτυρίες του Mosaic Project, με προβολή αποσπάσματος από το ντοκιμαντέρ της Ματίνα Σολωμάκου και της Έλενας Μαργαριτίδη, δίνοντας μια σύγχρονη διάσταση στο διαχρονικό θέμα της προσφυγιάς.
Την εκδήλωση ολοκλήρωσε η ομιλία του Ευγένιου Μιχαήλ, Επίκουρου Καθηγητή Σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον, ο οποίος αναφέρθηκε στη σύγχρονη βιβλιογραφία γύρω από τα προσφυγικά ρεύματα.
Η επεξεργασία του υλικού και η διαμόρφωση του προγράμματος έφεραν την υπογραφή της Μαρίας Φαφαλιού.
Η εκδήλωση θα προβληθεί στην ΑΛΗΘΕΙΑ TV.
