Η γάγγραινα και πως να την αποφύγετε

Τετ, 10/03/2021 - 15:20

Σε πρόσφατη εφημερίδα της Πατρίδας μου (Χίος) διάβασα ένα άρθρο εμπεριστατωμένο για τις αιμορροΐδες, τι είναι και πώς αντιμετω­πίζονται[1]. Παρά το γεγονός λοιπόν ότι αποφεύγω να γράφω (πλέον) επιστημονικά άρθρα και μάλιστα σε μη επιστημονικές εκδόσεις (στον Ιατρικό Τύπο έχω γράψει πάνω από 200), εντούτοις για κάποιους λόγους απεφάσισα να κρούσω τον κώδωνα του κινδύνου με αφορμή ένα περι­στατικό αρχομένης γαγγραίνης!...

Με ειδοποίησαν λοιπόν από το Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» όπου είμαι επιστημονικός συνεργάτης τα τελευταία… 53 χρόνια και εξετάζω ασθενείς της ειδικότητός μου κάθε Τετάρτη μεσημέρι στα Εξωτε­ρικά Ιατρεία του Νοσοκομείου, ότι πρέπει να κατέβω (μένω στο Μαρούσι) να δω ένα επείγον περιστατικό. Εδώ σημειώνω ότι λόγω κορωνοϊού, δεν έρχονται οι ασθενείς για εξέταση για… ψύλλου πήδημα, επειδή φοβού­νται τη μετάδοση. Για να επανέλθω στον ασθενή μας, ήταν ένας μεσήλιξ (45-50 ετών), μέτριος καπνιστής, όχι διαβητικός, που πονούσε ιδίως σε δύο δάκτυλα του δεξιού κάτω άκρου, τα οποία (δύο εξ αυτών) είχαν και ένα περίεργο χρώμα. Ο ασθενής στις μετακινήσεις του εβοηθείτο από «πατερίτσα» και είχε έναν μόνιμο μορφασμό πόνου[2]!

Με τον πρόχειρο κλινικό έλεγχο διεπίστωσα «απώλειαν σφύξεων και στα δύο κάτω άκρα και πτώση της θερμοκρασίας τους» (ήταν ψυχρά). Αμέσως του συνέστησα (γραπτώς) τις δέουσες εξετάσεις, γενικές και ειδικές, και τον παρέπεμψα στους συναδέλφους που μου τον έστειλαν («Ασκληπιείο» Βούλας) για τα περαιτέρω. Σήμερα (10 ημέρες μετά) ο ασθενής δεν έχει κάνει τίποτα, διότι – ίσως – δεν κατάλαβε, ούτε ο ίδιος ούτε οι συνάδελφοι, ότι κινδυνεύει να υποστεί ακρωτηριασμό[3].

Κατά τη διάρκεια λοιπόν της μακροχρονίου εμπειρίας μου (πέραν των… 50 ετών) σε μεγάλα Ιατρικά Κέντρα («Λαϊκό» Νοσοκομείο – «Βασιλεύς Παύλος» τότε –, Νοσοκομείο Γεώργιος Ουάσινγκτον, Σηάτλ, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής), κοντά σε επωνύμους δασκάλους (Χρηστέας, Μπάλας, Τζέιμινσον, Στράντνες), είχα την ατυχία να δω πολλές γάγγραινες και να λάβω μέρος σε πολλούς ακρωτηριασμούς, τους οποίους τους εκτελούσαμε – για κάποιους λόγους – εμείς οι νεώτεροι! Αυτό που μου έμεινε από τις αναμνήσεις μου είναι… ο θόρυβος του πριονιού όταν κόβαμε το οστούν (το κόκκαλο).

Να σημειωθεί εδώ, ότι παρά το γεγονός ότι ο ακρωτηριασμός θεω­ρείται… ήττα από τους αγγειοχειρουργούς, μετά από πολλές προσπάθειες διάσωσης του άκρου (bypass παράκαμψη, αγγειοπλαστική, εμβολεκτομή κλπ.) και προσπαθούσαμε να… τον κάνει άλλος(!), εντούτοις, με τον καλό (σωστό) ακρωτηριασμό ο ασθενής μπορεί να ζήσει πολλά χρόνια, και πολλές φορές δεν φαίνεται (δεν κουτσαίνει) με αποτέλεσμα αυτοί που δεν τον γνωρίζουν καλά, να μην… καταλαβαίνουν ότι του λείπει κάποιο άκρο.

Αλλά, αγαπητοί Αναγνώστες, πολύ σας κούρασα. Καλόν είναι λοιπόν, τουλάχιστον οι ευπαθείς ομάδες (διαβητικοί, βαρείς καπνιστές κλπ.) να συμβουλεύονται τακτικά τον οικογενειακό τους γιατρό, για να μην καταλήξουν σε αγγειοχειρουργό (η πρόληψη είναι καλύτερη της θεραπείας), με αποτέλεσμα – πολλές φορές – τον ακρωτηριασμό, που επιτρέπει βέβαια στον πάσχοντα να διατηρήσει – τουλάχιστον – τη ζωή του.

Ακολουθούν χαρακτηριστικές φωτογραφίες.

 

[1] Το άρθρο αυτό (κακώς) δεν είχε υπογραφή!

[2] Η κλινική εξέταση είναι απλή και μπορεί θαυμάσια να την εκτελέσει και ο μη ειδικός!

[3] Κατά τον Γ. Μπαμπινιώτη: Γάγγραινα είναι η νέκρωση ή ο θάνατος μαλακού ιστού, λόγω παρεμποδίσεως της κυκλοφορίας του αίματος, η οποία ακολουθείται συνήθως από αποσύνθεση και σήψη.

 

Άλλες απόψεις: του Αναστάσιου Τριπολίτη*