Ζητώ συγγνώμη, προκαταβολικώς, από τις δημοκρατικές, προοδευτικές και λοιπές δυνάμεις του τόπου για τη χρήση απαρέμφατου. Αυτό υπάρχει στις γλώσσες που γνωρίζω και, φυσικά, στην ελληνική. Αλλωστε, ήταν ο μόνος τρόπος για να εκφράσω αυτό που θέλω· αυτό που περιγράφω στις γραμμές που ακολουθούν.
Οι σοφοί οικονομολόγοι του ΔΝΤ επεβάλαν μείωση του κατώτατου μισθού στο πλαίσιο του αποπληθωρισμού. Το μέτρο απέτυχε όπως και τόσα άλλα. Με τα νέα δεδομένα και την επικράτηση της μερικής απασχόλησης στις νέες προσλήψεις τίθεται ένα σοβαρό ερώτημα, αν συμφέρει κάποιος να εργάζεται ως μισθωτός· το ίδιο ισχύει και για τον ελεύθερο επαγγελματία.
Η εργασία συνεπάγεται κάποιες δαπάνες. Αν αυτές οι δαπάνες είναι υψηλότερες του καθαρού εισοδήματος από τον μισθό τότε, ασφαλώς και δεν συμφέρει κάποιος να εργασθεί. Ποιες είναι οι δαπάνες στις οποίες υποβάλλεται ο μισθωτός; Αυτές εξαρτώνται από την οικογενειακή κατάσταση του/της. Σε γενικές γραμμές οι δαπάνες που καλούνται να αντιμετωπίσουν, σχεδόν όλοι, είναι οι ακόλουθες:
- Μεταφορικά. Αυτή η δαπάνη ποικίλει ανάλογα με την εγγύτητα της εργασίας από την κατοικία. Μπορεί να συνίσταται από εισιτήρια αστικής συγκοινωνίας μέχρι βενζίνη για το αυτοκίνητο ακόμη και δαπάνες σταθμεύσεως αυτοκινήτου.
- Δαπάνες για ένδυση, υπόδηση, καθαριστήριο. Ανάλογα με τη θέση εργασίας αυτή συνεπάγεται τις ανωτέρω δαπάνες σε μεγάλο ή μικρό βαθμό. Το ΔΝΤ διατάσσει, απειλεί και εκβιάζει· δεν ολοκληρώνει όμως την πρότασή του και μετακυλύει τα υπόλοιπα στις εκάστοτε ανεπαρκείς κυβερνήσεις. Η ανάληψη εργασίας σημαίνει περισσότερα ενδύματα και υποδήματα για τον εργαζόμενο. Συνέπεια αυτού είναι και η μεγαλύτερη δαπάνη για καθαριστήριο. Σ’ αυτές τις δαπάνες πρέπει να προστεθούν και εκείνες για καλλυντικά, κομμωτήριο ή κουρείο κ.ά.
- Δαπάνες για φαγητό, νερό, καφέ κ.ά. Ο εργαζόμενος ευρισκόμενος εκτός της κατοικίας του υποβάλλεται στα παραπάνω έξοδα σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό ανάλογα με τη φύση της εργασίας του. Συχνά, βλέπω κλούβες της Αστυνομίας σταθμευμένες σε διάφορα σημεία και τους αστυνομικούς να αγοράζουν φιάλες νερού, καφέ, σάντουιτς κλπ. Υπολόγισε κανένας τι στοιχίζει αυτή η περιπολία στον κάθε αστυνομικό;
- Εξοδα για φύλαξη μωρών ή και γερόντων. Αυτές οι δαπάνες εξαρτώνται από την οικογενειακή κατάσταση του κάθε μισθωτού. Τα σχετικά με την φύλαξη έξοδα είναι σημαντικά. Αν είναι υψηλότερα από τον καθαρό μισθό, συμφέρει άραγε η ανάληψη εργασίας;
- Συνδρομές σε επαγγελματικά σωματεία και άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Σε πολλά επαγγέλματα ακόμη και, για θέσεις εξηρτημένης εργασίας, απαιτείται άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, ανανέωσή της σε τακτά χρονικά διαστήματα καθώς και καταβολή συνδρομής σε επαγγελματικά σωματεία. Τα ανωτέρω συνεπάγονται δαπάνες.
- Πρόσθετες οικιακές δαπάνες. Η ανάληψη εργασίας προκαλεί αδυναμία του εργαζομένου, σε μεγάλο ή μικρό βαθμό, να φροντίζει την καθαριότητα του νοικοκυριού του, να παρασκευάζει το φαγητό του κ.ά. Αυτό το σημείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό την περίοδο που διανύουμε λόγω της μη τηρήσεως των ωραρίων εργασίας.
- Χρήση διαρκών καταναλωτικών αγαθών. Σύμβουλοι δανειστές, πολιτικός κόσμος και εργοδοσία θεωρούν δεδομένο πως ο κάθε εργαζόμενος οφείλει να διαθέτει αυτοκίνητο ή δίκυκλο, υπολογιστή και συνδρομή στο διαδίκτυο, σταθερό και κινητό τηλέφωνο και ό,τι άλλο μπορεί κανείς να φαντασθεί· ανάλογα με το είδος της εργασίας. Η δαπάνη αγοράς των ανωτέρω αντικειμένων δεν μπορεί να ανακτηθεί αφού έχουν αγορασθεί. Το ερώτημα είναι πώς θα αντικατασταθούν;
Προσεκτική αριθμητική των παραπάνω δαπανών έναντι των καθαρών εσόδων δηλαδή, ονομαστικές αποδοχές μείον φόροι πλέον εισφορές κοινωνικής ασφαλίσεως του εργοδότη, θα δείξουν αν συμφέρει η αποδοχή ή μη μιας θέσεως εργασίας. Τις εισφορές του εργοδότη τις προσθέτουμε διότι αποτελούν αντιπαροχή ιδιαίτερα, το κομμάτι υγείας που είναι αμέσου αποδόσεως.