Χίος, Τρίτη 2 Ιουνίου

Συστάσεις λόγω επέκτασης του αφδώδους πυρετού στην Τουρκία

Από το Τμήμα Κτηνιατρικής σε παραγωγούς αλλά και όσους επισκέπτονται τη γειτονική χώρα
Τρί, 23/01/2018 - 15:55

Από το Τμήμα Κτηνιατρικής της Διεύθυνσης Αγρ. Οικονομίας & Κτηνιατρικής της Π.Ε. Χίου γίνεται γνωστό ότι λόγω της εξάπλωσης της νόσου του αφδώδου πυρετού στην Τουρκία, πρέπει να ληφθούν προληπτικά μέτρα στην περιοχή μας και συνιστάται στους κατοίκους των νησιών που επισκέπτονται την Τουρκία και µεταβαίνουν σε αγροτικές, δασικές περιοχές ή/και σε πάρκα για λόγους επαγγελµατικούς, αναψυχής ή για κυνήγι κατά την επιστροφή τους να αποφεύγουν να έρχονται σε επαφή µε τα ζώα και να µεταβαίνουν στις εγκαταστάσεις τους. Επίσης επιημαίνεται στους ιδιοκτήτες εκµεταλλεύσεων αιγοπροβάτων, βοοειδών και χοίρων να πρέπει να αυξήσουν τα µέτρα βιοπροφύλαξης στις εκτροφές τους.

Αναλυτικά στην ανακοίνωσή του το Τμήμα Κτηνιατρικής αναφέρει:

«Σύντομη περιγραφή της νόσου και τρόπος μετάδοσης

  • ζώα μολύνονται όταν έρθουν σε επαφή με μολυσμένα ζώα, αντικείμενα, οχήματα και ζωοτροφές. Στο παρελθόν κρούσματα προήλθαν από εισαγωγή μολυσμένου κρέατος (π.χ. όπως συνέβη στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2001).

Ο άνθρωπος μπορεί να μεταδώσει την ασθένεια, μεταφέροντας τον Ιό με τα υποδήματα και τα ενδύματά του.

Μηχανικοί φορείς του ιού μπορεί να είναι οι σκύλοι, οι γάτοι, τα πτηνά, καθώς και άλλα ζώα.

Υπήρξαν επιδημίες οι οποίες μεταδόθηκαν με τον άνεμο σε μεγάλες αποστάσεις.

Αν και η θνησιμότητα από την ασθένεια είναι χαμηλή (κυρίως νεαρά ζώα), η εμφάνισή της έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην κτηνοτροφία, καθώς δεν υπάρχει θεραπεία και η θανάτωση όλου του κοπαδιού αποτελεί την πολιτική ελέγχου της ασθένειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα επιβάλλονται περιορισμοί στο εμπόριο ζώων και ζωοκομικών προϊόντων

Η συμπτωματολογία ποικίλλει ανάλογα με το είδος του ζώου. Στα βοοειδή παρατηρείται πυρετός, μείωση της γαλακτοπαραγωγής, στοματίτιδα με σιελόρροια, απροθυμία λήψης τροφής, χωλότητα και φυσαλίδες στη στοματική κοιλότητα, στο μαστό και στα άκρα.

  • αιγοπρόβατα η ασθένεια εκδηλώνεται με πυρετό, χωλότητα, αποβολές, μεγάλη θνησιμότητα στα νεαρά ζώα, απροθυμία έγερσης, συνήθως δεν παρατηρούνται αλλοιώσεις στη στοματική κοιλότητα, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις όπου τα ζώα νοσούν χωρίς την εκδήλωση κλινικών συμπτωμάτων. Στους χοίρους παρατηρείται πυρετός, χωλότητα και φυσαλίδες στη γλώσσα, στο ρύγχος και στα άκρα.

Ο άνθρωπος δεν προσβάλλεται από την κατανάλωση κρέατος, προϊόντων κρέατος, γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων, που προέρχονται από ζώα που πάσχουν από αφθώδη πυρετό. Τα προϊόντα αυτά όμως σίγουρα δεν είναι πολύ καλής ποιότητας. Επομένως ο άνθρωπος θίγεται έμμεσα από τον αφθώδη πυρετό, λόγω της οικονομικής κάμψης που δημιουργείται στην κτηνοτροφική παραγωγή.

Σποραδικά έχουν περιγραφή ελάχιστα κρούσματα στον άνθρωπο (σε άτομα που έρχονται σε άμεση επαφή με τα πάσχοντα ζώα και με ελλιπείς κανόνες υγιεινής) με εκδήλωση μιάς ελαφράς νόσου που χαρακτηρίζεται πυρετό, ξηρότητα στο στόμα και εμφάνιση κάποιων φυσαλίδων στο στόμα. Η νόσος παρέρχεται σύντομα με συμπτωματική θεραπεία.

 

Μέτρα Βιοπροφύλαξης

Οι κάτοικοι των νησιών που επισκέπτονται την Τουρκία και µεταβαίνουν σε αγροτικές, δασικές περιοχές ή/και σε πάρκα για λόγους επαγγελµατικούς, αναψυχής ή για κυνήγι κατά την επιστροφή τους να αποφεύγουν να έρχονται σε επαφή µε τα ζώα και να µεταβαίνουν στις εγκαταστάσεις τους. Εάν έχουν έρθει σε επαφή µε ζώα των ευαίσθητων ειδών, θα πρέπει για τουλάχιστον 15 ηµέρες µετά την επιστροφή τους, να µην έρθουν σε επαφή µε ζώα. Επισηµαίνεται ότι και οι αγριόχοιροι ανήκουν στα ευαίσθητα είδη και είναι φορείς του ιού.

Οι ιδιοκτήτες εκµεταλλεύσεων αιγοπροβάτων, βοοειδών και χοίρων θα πρέπει να αυξήσουν τα µέτρα βιοπροφύλαξης στις εκτροφές τους, ώστε να µειώσουν τις πιθανότητες εισόδου ασθενειών, µεταξύ των οποίων είναι και ο Αφθώδης Πυρετός. Ορισµένα προληπτικά µέτρα περιγράφονται και στο Σχέδιο Εκτάκτου Ανάγκης. Πιο συγκεκριµένα, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα παρακάτω σηµεία:

  • Περίφραξη των εγκαταστάσεων για την αποτροπή εισόδου και εξόδου ζώων/φορέων.
  • Απολυµαντική τάφρος για τα οχήµατα στην είσοδο-έξοδο των εγκαταστάσεων.
  • Τακτικός καθαρισµός και απολύµανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισµού.
  • Αποφυγή της εισόδου οχηµάτων και άλλων µηχανηµάτων στις εγκαταστάσεις και στους βοσκοτόπους που έχουν έρθει σε επαφή µε άλλες εκµεταλλεύσεις.
  • Καθαρισµός και απολύµανση των οχηµάτων που εισέρχονται και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις και επιπλέον πριν και µετά την µεταφορά ζώων και προϊόντων.
  • Περιορισµός των ανθρώπων που εισέρχονται στις εκµεταλλεύσεις και έρχονται σε επαφή µε τα ζώα και ιδιαίτερη προσοχή σε όσους έρχονται σε επαφή και µε άλλες εκµεταλλεύσεις αιγοπροβάτων.
  • Καθαρισµός και απολύµανση των υποδηµάτων των ανθρώπων που εισέρχονται και εξέρχονται από την εκµετάλλευση.
  • Παραµονή των νεοεισαχθέντων ζώων σε περιορισµό από τα υπόλοιπα ζώα της εκτροφής, για τουλάχιστον 21 ηµέρες.
  • Έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών, των µηχανηµάτων και των συσκευών που χρησιµοποιούνται.
  • Αποµάκρυνση εστιών ρύπανσης και λιµναζόντων υδάτων που ευνοούν την προσέλκυση εντόµων. - Απεντόµωση και µυοκτονία στις εγκαταστάσεις.
  • Καταπολέµηση εξωπαράσιτων και χρήση εντοµοαπωθητικών.
  • Να µην χρησιµοποιούνται µεταχειρισµένα εργαλεία, εξοπλισµός και αντικείµενα προερχόµενα από άλλες εκµεταλλεύσεις.
  • Αποφυγή προµήθειας εργαλείων, εξοπλισµού και αντικειµένων για τις εκµεταλλεύσεις από την Τουρκία.
  • Να µην επιτρέπεται σε άτοµα που έχουν επισκεφτεί πρόσφατα την Τουρκία να εισέρχονται στις εκµεταλλεύσεις τους και να έρχονται σε επαφή µε ζώα.
  • Προµήθεια ζώων, προϊόντων και ζωοτροφών, σύµφωνα µε τις διατάξεις της κείµενης εθνικής και κοινοτικής νοµοθεσίας.

 

Στον χάρτη οι Εστίες Αφθώδους Πυρετού από 18/11/2017 στη γειτονική Τουρκία.

Σχετικά Άρθρα

Τρί, 02/06/2020 - 16:35

Aλλα είναι όμορφα, άλλα τρομακτικά, άλλα φέρονται ως λύκοι της θάλασσας (κι ας μοιάζουν με λαγό) κι άλλα με κατσίκες των βυθών, άλλα τρώνε μαζικά γόνο κι άλλα καταβροχθίζουν τα υποθαλάσσια λιβάδια, προκαλώντας και στις δύο περιπτώσεις ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα και στην αναπαραγωγή πολλών ειδών ψαριών. Πρόκειται για τα είδη εισβολείς, ένα μικρό μέρος των ξενικών ειδών που έχουν εισρεύσει στα νερά της Μεσογείου και του Αιγαίου και που αναπτύσσονται γρήγορα, σε συνάρτηση και με την άνοδο της θερμοκρασίας των υδάτων.

«Υπάρχει ήδη μια ανησυχητική κατάσταση, αλλοίωση της βιοποικιλότητας. Καθώς μεγαλώνει διαρκώς το ποσοστό των ξενικών ειδών στη βιομάζα των ιχθυοπληθυσμών, οι θάλασσές μας αλλάζουν, γίνονται κάτι διαφορετικό. Αρκεί να δούμε τι έγινε στη θαλάσσια περιοχή της Λεβαντίνης (σ.σ. η λεκάνη της ΝΑ Μεσογείου), όπου συχνά το μερίδιο των ξενικών ειδών ξεπερνά το 50%», λέει στην «Κ» ο Στέλιος Κατσανεβάκης, καθηγητής Θαλάσσιας Οικολογίας στο τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου του Αιγαίου.

Στις καταγραφές των ιχθυοπληθυσμών των υφάλων σε 71 περιοχές του Αιγαίου, που πραγματοποίησε τα προηγούμενα χρόνια το τμήμα, διαπιστώθηκε ότι στο νότιο Αιγαίο η βιομάζα των ξενικών ψαριών αντιπροσωπεύει κατά μέσον όρο το 21% του συνόλου, έχοντας όμως ως μέγιστη τιμή σε μία περιοχή το 58%. Αντίθετα στο Βόρειο Αιγαίο τα ξενικά είδη αντιπροσώπευαν μόλις το 0,7% του συνόλου με μέγιστη τιμή το 13,2% σε μία περιοχή.

Αποτυπώνεται στα στοιχεία αυτά η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ των νερών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου. Τα ξενικά είδη ψαριών έχουν έρθει στη Μεσόγειο από θερμότερες θάλασσες, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, γι’ αυτό ονομάζονται και «Λεσεψιανοί μετανάστες» από το όνομα του Γάλλου διπλωμάτη και μηχανικού Φερντινάντ Λεσέψ που διηύθυνε τις εργασίες.

«Τα είδη αυτά είναι στην πλειονότητά τους θερμόφιλα, προτιμούν τα πιο ζεστά νερά. Για παράδειγμα στη Λέσβο σχεδόν δεν έχουμε καμία επίπτωση. Από την άλλη, σε Κρήτη και Ρόδο υπάρχει αφθονία ξενικών πληθυσμών. Οσο όμως η θερμοκρασία της Μεσογείου και του Αιγαίου ανεβαίνει τόσο αναπτύσσονται», σημειώνει ο κ. Κατσανεβάκης. Μάλιστα, μοντέλα που έχει «τρέξει» το τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών, δείχνουν πως με την άνοδο της θερμοκρασίας (σε συνάρτηση με την κλιματική αλλαγή) εισβολικά είδη θα περνούν βορειότερα και δυτικότερα, αναπτυσσόμενα και στη Δυτική Μεσόγειο.

Τα πέντε χειρότερα

Σήμερα στο Αιγαίο έχουν παρατηρηθεί 209 ξενικά είδη, εκ των οποίων τα 42 είναι ψάρια. Δεν έχουν όμως όλα σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Οσον αφορά τους ιχθύς πέντε είναι τα είδη με τις πιο σημαντικές αρνητικές επιδράσεις. Ας δούμε τα βασικά χαρακτηριστικά τους με τη βοήθεια του κ. Κατσανεβάκη.

Ενα από τα παλιότερα εισβολικά είδη είναι ο λεγόμενος γερμανός, ο οποίος πρωτοεμφανίστηκε στην Ελλάδα το 1925 αλλά πήρε το όνομά του από τα χρόνια της γερμανικής κατοχής, όπου έκανε πιο αισθητή την παρουσία του. Ο γερμανός έχει αναπτύξει μεγάλους πληθυσμούς στη νότια νησιωτική χώρα, αλλά εμφανίζεται και στο Βόρειο Αιγαίο και στο Ιόνιο. Είναι αδηφάγος βοσκητής, καταβροχθίζει τη χλωρίδα των βυθών, μετατρέποντας τους υφάλους σε ερήμους. Ετσι όμως καταστρέφονται οι βιότοποι αναπαραγωγής πολλών ψαριών.

Η αγριόσαλπα έχει παρόμοια χαρακτηριστικά με τον γερμανό. Η αγριόσαλπα παρατηρήθηκε στην Ελλάδα το 1964, αλλά από τότε έχει εξαπλωθεί πολύ στα Δωδεκάνησα και στις Κυκλάδες. Μαζί με τον γερμανό έχει μετατρέψει υφάλους της περιοχής σε κρανίου τόπο.


Ο λαγοκέφαλος, εκτός από τοξικός, είναι και πολύ χωροκατακτητικός. Εμφανίστηκε στο Αιγαίο μόλις το 2003 και ήδη έχει μεγάλη επέκταση στην Κρήτη και στα νότια Δωδεκάνησα. (ΦΩΤ.G. KONDYLATOS)

Το λεονταρόψαρο είναι ένα είδος με πολύ μεγάλες αρνητικές επιπτώσεις. Εμφανίστηκε στη Μεσόγειο τη δεκαετία του 1990, κατ’ αρχάς στις ακτές του Ισραήλ. Το 2012 υπήρχαν ήδη πολλά άτομα στη θαλάσσια περιοχή της Λεβαντίνης. Στην Ελλάδα η πρώτη καταγραφή έγινε το 2009 στην Κάλυμνο κι αργότερα σε Ρόδο και Κρήτη. Σήμερα έχει αναπτυχθεί πολύ στο Νότιο Αιγαίο αλλά και στο Ιόνιο, φτάνοντας μέχρι την Κέρκυρα.

Το λεονταρόψαρο είναι αδηφάγος θηρευτής, καταβροχθίζει γόνο, μικρά ψάρια και ασπόνδυλα, προκαλώντας μεγάλες μειώσεις σε πληθυσμούς και εμπορικών ειδών (όπως κουτσομούρες και σαργούς). Από την άλλη, κατά την εισβολή του στη Μεσόγειο δεν συνοδεύτηκε από τους εχθρούς του, με αποτέλεσμα να μην έχει πολλούς αντιπάλους στο νερό, αν κι έχει εντοπιστεί πως το τρώνε οι ροφοί και οι μεγάλες ζαργάνες.

Η εμφάνιση του λεονταρόψαρου είναι εντυπωσιακή, αλλά στα αγκάθια του κρύβει δηλητήριο, που μπορεί να προκαλέσει πόνο στον άνθρωπο σε περίπτωση επαφής (περίπου σε επίπεδα σκορπίνας ή δράκαινας) ή και μεγαλύτερη όχληση σε περίπτωση αλλεργίας.

Ο λαγοκέφαλος

Ο λαγοκέφαλος είναι το πλέον επικίνδυνο από τα ψάρια εισβολείς. Κατ’ αρχάς, αποτελεί ευθεία απειλή για την ανθρώπινη υγεία, καθώς συσσωρεύει στο σώμα του μια νευροτοξίνη, κυρίως σε ωοθήκες, συκώτι, έντερα αλλά και στο δέρμα. Η τοξίνη αυτή έχει μεγάλη τοξικότητα, προκαλεί σοβαρή δηλητηρίαση και μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές επιπλοκές στον άνθρωπο που θα φάει λαγοκέφαλο. Γι’ αυτό έχουν  απαγορευτεί η κατανάλωση, η εμπορία και μεταφορά του συγκεκριμένου είδους, οι ψαράδες πρέπει να απορρίπτουν όσα άτομα πιάνουν.

Δεν τελειώνουν όμως εδώ οι αρνητικές συνέπειες του λαγοκέφαλου. Εκτός από το ότι είναι κι αυτός μεγάλος θηρευτής, καταναλώνοντας εμπορικά είδη ψαριών, προκαλεί ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία, καταστρέφει δίκτυα, καθώς διαθέτει πολύ ισχυρό ράμφος, με το οποίο άλλωστε σπάει όστρακα. Ο λαγοκέφαλος είναι πολύ χωροκατακτητικός. Εμφανίστηκε στο Αιγαίο μόλις το 2003 και ήδη έχει μεγάλη επέκταση σε Κρήτη και νότια Δωδεκάνησα.

Τέλος, η φιστουλάρια ή ψάρι τρομπέτα, είναι επίσης ένας ανώτερος θηρευτής, που αντέχει όμως και σε χαμηλότερες θερμοκρασίες (παρότι προτιμά τη ζέστη) γι’ αυτό έχει αναπτυχθεί στο Βόρειο Αιγαίο και στη Δυτική Μεσόγειο.

Απαιτούνται περισσότερα μέτρα

Η κατάσταση με τα εισβολικά είδη είναι δύσκολη και απαιτούνται μέτρα. «Ηδη λαμβάνονται μέτρα για να μη γίνεται μεταφορά ξενικών ειδών, όπως με έλεγχο στις υδατοκαλλιέργειες, ή υποχρέωση διαχείρισης των νερών στα έρμα των πλοίων έτσι ώστε να σκοτώνονται οι οργανισμοί», σημειώνει ο κ. Κατσανεβάκης. Βεβαίως χρειάζονται και προγράμματα για τα είδη ψαριών. «Κατ’ αρχάς, μπορεί να ενθαρρυνθεί η βρώση όσων τρώγονται. Υπάρχει ιδιαίτερη εμπειρία στην Κύπρο, όπου ο γερμανός αποτελεί στόχο της αλιείας και πιάνει υψηλές τιμές. Στην Ελλάδα δυστυχώς θεωρείται χωρίς εμπορική αξία. Το λεονταρόψαρο, επίσης, όχι μόνο τρώγεται, αλλά θεωρείται νοστιμότατο. Μια εντατική και στοχευμένη αλιεία μπορεί να έχει αποτελέσματα», συμπληρώνει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Διαφορετική είναι η κατάσταση με τον λαγοκέφαλο. Στην περίπτωσή του πρέπει να πραγματοποιηθεί καμπάνια ενημέρωσης έτσι ώστε να μην υπάρχει κατανάλωση του τοξικού αυτού ψαριού.

Ταυτόχρονα, όμως θα μπορούσαν να υπάρχουν προγράμματα ελέγχου του πληθυσμού του. «Στην Κύπρο υπάρχει επικήρυξη του λαγοκέφαλου», καταλήγει ο κ. Κατσανεβάκης.

Γιάννης Ελαφρός. Καθημερινή