Ένα ζήτημα για το οποίο δεν αμφιβάλουμε!

Κυρ, 25/09/2022 - 18:37

(ενώ η αμφιβολία είναι η οδός προς την βεβαιότητα)
                                                                
L. Seneca

 

Διαβάζοντας, ή μάλλον μελετώντας το βιβλίο τού καθηγητή του παν/μίου Αθηνών Σπ. Μαγγίνα «Ει Όμηρος τυφλός», αμέσως άρχισε να πλανάται στο μυαλό μου η αμφιβολία για την τυφλότητα τού Ποιητή…
Ο καθηγητής μετά από επισταμένη μελέτη των Ομηρικών έργων, συμπεραίνει πως «σε καμιά περίπτωση» ο δημιουργός των Ομηρικών επών δεν μπορεί να θεωρηθεί τυφλός. Δικαιολογεί δε τη θέση του αυτή στο ότι γνώριζε και ξεχώριζε τα χρώματα…
Eκτός αυτού ότι  μας δίδει στοιχεία για διάφορα γεγονότα, για θεϊκές επεμβάσεις & εκδηλώσεις· μέχρι και για τον ξυλοδαρμό τού Θερσίτη ⃰…
Είναι δύσκολο έως αδύνατο να πιστέψει κανείς, πώς ένας άνθρωπος εκ γενετής τυφλός μιλάει για την Ροδοδάχτυλο ηώ, γράφοντας: «Ήμος δ’ ηριγένεια φάνη ροδοδάκτυλος Ηώς»** (βλ. Ο. δ, 306 & αλλού). Αυτό και μόνο αντιβαίνει την φυσιολογική λειτουργία τού εγκεφάλου· μια και ο άνθρωπος πρώτα βλέπει, μετά κρίνει και ύστερα μιλάει. Βλέπουμε στο στ. τής Οδ. δ, 540 να ταυτίζει το φως τού ήλιου με την ίδια τη ζωή, λέγοντας «…έτι ζώειν και οράν φάος ηελίοιο»· δηλ. ότι οι ζωντανοί βλέπουν ακόμα το φως τού ήλιου. Άρα σχετίζει τη ζωή με την όραση, ή ότι ζωή είναι όραση… Αλλού περιγράφει το σκοτάδι με τη δύση τού ηλίου (Οδ. ν, 388). Στον στ. τής Οδ. γ, 199 ο Νέστορας, βλέποντας τον Τηλέμαχο, του λέει: «μάλα γαρ σ’ ορώ καλόν τε μέγαν τε». Αυτά και άλλα πολλά «αποδεικνύουν» πως ο Ποιητής βλέπει…
Αυτό που δεν γνωρίζουμε, είναι αν γεννήθηκε τυφλός ή τυφλώθηκε ή τον τύφλωσαν στην πορεία. Μιάς και ως ιερέας – μύστης αποκάλυψε ιερά μυστικά απόρρητα… Το ότι ο Όμηρος δεν ήταν τυφλός το υποστηρίζει και η μεταγενέστερη του Ομήρου Τεγεάτης ποιήτρια Ανύτη η αποκαλούμενη «θήλυς Όμηρος», γράφοντας: «Υιέ Μέλητος, Όμηρε, συ γαρ κλέος εν Ελλάδι πάσι…//δισσάς εκ στηθέων γραψάμενος σελίδας//υμνεί δ’ η μέν νόστον Οδυσσήος πολύπλαγκτον,// η δε τον Ιλιακόν Δαρδανιδών Πόλεμον.// Τις ποτ’ ο τον Τροίης πόλεμον σελίδεσιν χαράξας;//Ουράνιε Ζεύ, μήποτε σων επέων δόξαν Όμηρος έχει;»
                                             Σημειώσεις

⃰  Είναι φανερό, πως στην πλοκή της ιστορίας των Επών οι παρεμβάσεις τών θεών είναι αυτέ που καθοδηγούν τούς ήρωες. Βλέπουμε την Αθηνά να κατεβαίνει από τον Όλυμπο για να επικοινωνήσει αλλά και να βοηθήσει τον Τηλέμαχο, μέχρι που με παρέμβαση των θεών γύρισε στην Ιθάκη. Οι θεοί βέβαια πολλές φορές εμφανιζόταν ανάλγητοι και ταλαιπωρούσαν τους ήρωες, χωρίς επιείκεια…
 Θερσίτης· αντιήρωας του Τρωικού πολέμου, «τιποτένιος», ανυπάκουος και προκλητικός, που δεν συμμορφώνεται με τις επιταγές – προσταγές της εξουσίας. Μη ξεχνάμε και την πάλαι Θερσίτιον διαγωγήν!

⃰   ⃰   Αν και υπάρχουν πολλές ερμηνείες – γλωσσικές διαφοροποιήσεις, θεωρώ πιο πρόσφορη αυτή που ερμηνεύεται ως πρώτο φως της ημέρας , αυγή, τα χαράματα… δηλ. όταν η ανατολή ροδίζει!

** * (τα μαύρα γράμματα δικά μου)
Σελίς = ξύλινη γραμμένη πλάκα – πινακίδα και αργότερα φύλλο Παπύρου.

knafpl@hotmail.com                                    

 

Άλλες απόψεις: Του Κ. Α. Ναυπλιώτη