(Χιακές Εκδόσεις "Άλφα Πι", 2007)
ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΤΙΧΟΣ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟ ΛΑΪΚΟ ΠΟΙΗΤΗ
Πριν από λίγες εβδομάδες, όλως τυχαίως, βλέποντας στην τοπική τηλεόραση το παρουσιαζόμενο πρόγραμμα, το βλέμμα μου έπεσε στην εκπομπή του Δημήτρη Φρεζούλη με τίτλο <<Ανθρώπινες διαδρομές>> στην ΑΛΗΘΕΙΑ TV. Επρόκειτο για μια παλαιότερη εκπομπή, της οποίας φιλοξενούμενος ήταν ο (πριν από λίγο χρονικό διάστημα) εγκαταλείψας τον μάταιο τούτο κόσμο, συμπολίτης μας, καπτ. Νικόλαος Αντ. Παληός, από τον Άγιο Νικόλαο (Νησί) Βροντάδου.
Ο (εκλιπών σήμερα) παρουσιαζόμενος συμπολίτης μας, μου έκαμε τρομερή εντύπωση. Ήταν ένας άνθρωπος χωρίς περγαμηνές σπουδών ή επιστημών, όμως γνώριζε πολύ καλά τον λόγο του Θεού, τον λόγο της Αγίας Γραφής και είχε εντρυφήσει στο πεζοδρόμιο της ζωής και του μόχθου. Ένα πεζοδρόμιο που έχει πολλά εμπόδια, που μόνο ένας άνθρωπος με γερή ψυχική κράση και πίστη σε αιώνιες αλήθειες μπορεί να διασχίσει με βεβαιότητα. Τον άκουγα με προσοχή να απαγγέλει στίχους με ομοιοκαταληξία, που έχουν μέσα τους βαθιά νοήματα και κυρίως απεικονίζουν την κατάσταση μιας ανθρώπινης ψυχής που στην εδώ βιοτή της πάσχιζε για το δίκαιο, την αλήθεια, την αγωνία για την ανάσταση των παιδιών και τη διατροφή και γαλούχηση της οικογένειάς του, τη φρόνιμη πορεία στην καθημερινότητα, την αντιμετώπιση δυσκολιών και πειρασμών. Και όλα τούτα, έχοντας ως γνώμονα μπροστά στη σκέψη, τα αυτιά και τα μάτια του τη φωνή και την όψη των κειμένων της Αγίας Γραφής, που με μεγάλη ζέση, λαχτάρα και σεβασμό διάβαζε ασταμάτητα και αποτελούσε αυτή το εφαλτήριο να ξεδιπλώσει, μέσα από τα ιερά χωρία, τους δικούς του ενδόμυχους πόθους, τις ανησυχίες, το πιστεύω του, αποτυπώνοντας τα στο χαρτί και διατηρώντας τα αλώβητα και ανεξίτηλα στο διάβα του πανδαμάτορα χρόνου.
Πραγματικά, θαύμασα τον αείμνηστο καπτ. Νικόλαο Αντ. Παληό για την πίστη του, για την αφοσίωσή του στο λόγο του Θεού, για τη διαρκή δοξολογία του προς Εκείνον (δεν έλειπε ποτέ από το στόμα και τη γραφίδα του το <<Δόξα Σοί ο Θεός>>, είτε εισέπραττε ευχάριστα είτε δυσάρεστα γεγονότα στη ζωή του), για την γνήσια αλτρουιστική σκέψη του, για την κριτική υπό το πρίσμα της δικαιοσύνης και της ανθρωπιάς.
Ομολογουμένως, τέτοια (και τόση) ομολογία πίστης, δύσκολα συναντάς στις ημέρες μας. Και μπορεί αυτή να βρίσκεται δίπλα σου, στον άνθρωπο της διπλανής πόρτας που, είτε δεν γνωρίζεις, είτε γνωρίζεις αλλά δεν έχεις εκτιμήσει εκείνα τα χαρίσματα, την πίστη και τον τρόπο ζωής που υιοθετεί και που εσύ αγνοείς. Όμως, όπως αναφέρει η Αγία Γραφή: <<Τα μωρά του κόσμου εξελέξατο ο Θεός ίνα τους σοφούς καταισχύνη, και τα ασθενή του κόσμου εξελέξατο ο Θεός ίνα καταισχύνη τα ισχυρά, και τα αγενή του κόσμου και τα εξουθενημένα εξελέξατο ο Θεός, και τα μη όντα, ίνα τα όντα καταργήση, όπως μη καυχήσηται πάσα σάρξ ενώπιον του Θεού>> (Α΄ Κορινθίους Α΄, 27-29). Δηλαδή, εκείνα που κόσμος νομίζει με τη δική του κρίση ότι είναι ανόητα επέλεξε ο Θεός, για να ντροπιάσει τους υποτιθέμενους σοφούς του κόσμου, και τα αδύναμα στην κρίση του κόσμου διάλεξε ο Θεός για να καταντροπιάσει τα ισχυρά, και τα φερόμενα ως αγενή του κόσμου στην καταγωγή και τα εξουθενωμένα επέλεξε ο Θεός, αυτά που δεν είναι, για να καταργήσει αυτά που είναι, με σκοπό να μην καυχηθεί καμία σάρκα (κανένας) μπροστά στο Θεό. Με δυο λόγια, εκείνους που εσύ πιθανόν περιφρονείς, αυτοί είναι οι εκλεκτοί που θα έχουν παρρησία ενώπιον Εκείνου, όταν έλθει η κατάλληλη στιγμή και καθένας πορευτεί εκεί που του πρέπει και του αξίζει ! Και όσοι θεωρούνται μεγάλοι και τρανοί για τον κόσμο τούτο θα δούμε να πέφτουν τότε σαν χάρτινοι πύργοι και να ντροπιάζονται !
Βλέποντας, τυχαία, τον αγαπητό μου Γιάννη Παληό, γιό του εκλιπόντα και ακάματο στυλοβάτη του εκδοτικού οίκου <<Άλφα Πι>>, πήρα το θάρρος και του ανέφερα την (ευχάριστη) έκπληξη και τον θαυμασμό μου για τα λεγόμενα και την βαθιά πίστη του πατέρα του. Και του ανέφερα ότι, όλοι αυτοί οι στίχοι αποπνέουν Ορθοδοξία και δικαιοσύνη και πρέπει να διασωθούν. Μάλιστα, εξέφρασα και τη λύπη μου για το ότι, ενώ -από το 1985 έως το 2005- ολόκληρα τα καλοκαίρια έμενα στη Δασκαλόπετρα (όπου κοντά και η κατοικία του καπτ. Νικολάου Αντ. Παληού), δεν έτυχε να γνωρίζω όλα αυτά που άκουσα στην εκπομπή, ώστε να τον επισκεφθώ στο σπίτι του- δίπλα στην Παναγία Ελεούσα, στον όρμο Λω (Κασσού)- να του πάρω μια μικρή συνέντευξη (σημειωτέον ότι, ως μαθητής, στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού, αλλά και το Γυμνάσιο εξέδιδα μικρή σχολική εφημερίδα, με σύντομες συνεντεύξεις συμπολιτών μας). Τότε μου είπε (ο Γιάννης) ότι, πριν από αρκετά χρόνια (το 2007) αυτά εκδόθηκαν από τον εκδοτικό τους Οίκο (<<Άλφα Πί>>). Και το άκουσμα αυτό με γέμισε χαρά. Σήμερα, αίφνης, έφθασε στα χέρια μου (με μέριμνα και φροντίδα του Γιάννη) το καλαίσθητο βιβλίο των 140 περίπου σελίδων, με τα γραφόμενα του αειμνήστου πατέρα του, καπτ. Νικολάου Αντ. Παληού, υπό τον τίτλο <<…δουλαγωγώ τον εμαυτό στο δρόμο που βαδίζω>>. Πρόκειται για μια ποιητική (κατά το πλείστο μέρος της), αλλά και αφηγηματική συλλογή, στην οποία περιγράφονται όλα τα γεγονότα της ζωής του λαϊκού ποιητή με την χαρισματική σκέψη, γραμμένα σύμφωνα με το χριστιανικό- Ορθόδοξο πιστεύω του. Το βιβλίο προλογίζει ο (επίσης άρτι εγκαταλείψας τα γήινα) θεολόγος Γιώργης Διλμπόης με γλαφυρή εισαγωγή. Ο ποιητής-συγγραφέας το αφιερώνει <<στη μνήμη των γονιών του Αντώνη και Στέλλας και των αδερφακιών του Γιαννάκι και τα δυο αβάφτιστα>>. Φέρει πλούσιο φωτογραφικό υλικό, με επεξηγηματικές λεζάντες και παραπομπές (στο περιθώριο του κειμένου) που το παραλληλίζουν με τα ανάλογα χωρία της Αγίας Γραφής που μνημονεύει. Τόσο διδακτικό και μεστό νοημάτων κείμενο, από έναν απλό άνθρωπο, δεν ξαναείδα ποτέ μου. Κείμενο που από τη μια κηρύττει την Ορθοδοξία και από την άλλη την κοινωνική δικαιοσύνη. Διότι Ορθόδοξος Χριστιανός που δεν αγωνίζεται καθημερινά για κοινωνική δικαιοσύνη, έχει χάσει τον προσανατολισμό του. Η Ορθοδοξία βιώνεται με την Ορθοπραξία, διαφορετικά (όπως λένε και ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος και ο Άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος) μια τέτοια πίστη είναι νεκρή. Και πίστη δίχως έργα είναι νεκρή, αλλά και έργα δίχως την ορθή πίστη είναι νεκρά και μάταια. Δεν αποκαθιστούν τη δικαιοσύνη, παρά ικανοποιούν ανεπιτυχώς μόνο τον ανθρώπινο εγωισμό. Σκοπός της Εκκλησίας δεν είναι να κάνει καλούς ανθρώπους, αλλά Αγίους. Και Άγιοι γίνονται, μεταξύ άλλων, όσοι γίνονται οι ίδιοι θυσία για να σωθεί ο ελάχιστος (διπλανός) αδελφός τους υπό το πρίσμα της πίστης. Ας έχουμε όλοι μας υπόψη ότι, ουδείς μπορεί να κωφεύει μπροστά στην αδικία. Και η ποίηση, ως εκδήλωση σκέψης εκ των ένδον, μπορεί να συνεισφέρει, ως μέσο αφύπνισης και αντίδρασης, στην πάταξη της αδικίας με την προβολή σωστών και ελπιδοφόρων μηνυμάτων ζωής.
Ευχαριστώ θερμά τον Γιάννη Παληό για το όμορφο βιβλίο που μου χάρισε και εύχομαι όλη η οικογένεια τους να θυμάται με πολύ αγάπη και σεβασμό τον πατέρα και παππού τους, καπτ. Νικόλαο Αντ. Παληό, απονέμοντας του την οφειλόμενη τιμή, τηρώντας αυτά που εκείνος έκαμνε στη ζωή του. Θα είναι το καλύτερο μνημόσυνό του, μαζί με την μνημόνευση του ονόματός του στην ιερή Πρόθεση και τη Θεία Λειτουργία.-
*Γιώργος Φωτ. Παπαδόπουλος – Master Ορθόδοξης θεολογίας- Μέλος Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών