Μαρτυρίες κοριτσιών από δίσεκτα χρόνια…

Τετ, 25/11/2020 - 11:31
Ένα ακόμα βιβλίο της Μαρίας Φαφαλιού με τίτλο «Κορίτσια σε περίκλειστους χώρους, Μαρτυρίες 1942- 1952»

Την Μαρία Φαφαλιού την πρωτογνωρίσαμε σαν συγγραφέα το 1982, όταν μαζί με τον αείμνηστο Κ. Ν. Χατζηπατέρα επιμελήθηκαν τον πρώτο πολυσέλιδο τόμο με «Μαρτυρίες» της περιόδου 1940-41. Ένας τόμος που περιείχε συγκλονιστικά στιγμιότυπα από το αλβανικό μέτωπο αλλά και από τον πρώτο χρόνο της Κατοχής. Για να ακολουθήσει δέκα χρόνια αργότερα ένας ακόμα πολυσέλιδος τόμος με «Μαρτυρίες» από το 1940-44. Αυτοί οι δύο πρώτοι τόμοι ήταν καθοριστικοί για να συνεχιστεί η σειρά με τις Ημέρες της Κρήτης 1941, Μαρτυρίες Κρήτης 1941, Μαρτυρίες ‘41-’44: Η Αθήνα της Κατοχής (2 τόμοι), Χιώτες στο θαύμα του Σαράντα, Ιερά Οδός 343 Μαρτυρίες από το Δρομοκαΐτειο…

Η ιδιαίτερη ικανότητά της αφορά τις μαρτυρίες ανθρώπων που άξιζαν να μείνουν στην ιστορία γιατί έγραψαν ιστορία. Και είναι να απορεί κανείς με την υπομονή και την επιμονή της όλα αυτά τα χρόνια, να συγκεντρώνει τόσα και τέτοια στοιχεία που θα παρέμεναν στην αφάνεια. Με εργατικότητα μυρμηγκιού να καταγράφει όλες αυτές τις συγκλονιστικές βιωματικές μαρτυρίες, που παρουσιάζουν και ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς αναφέρονται σε εποχές πέτρινες.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα ακόμα βιβλίο της Μαρίας Φαφαλιού με τίτλο «Κορίτσια σε περίκλειστους χώρους, Μαρτυρίες 1942-1952», από τις Εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Μια δεκαετία που σφραγίστηκε από τραγικές καταστάσεις, ανατριχιαστικές εκτελέσεις, βασανιστήρια, φυλακίσεις, εξορίες και όλα όσα προκαλεί ένας πόλεμος και ένας εμφύλιος. Διαβάζοντας τις μαρτυρίες των κοριτσιών αυτών αναρωτιέσαι με τι καρδιά κάποιοι, έστω και σε εποχή πολέμου και εμφυλίου, διέτασσαν την εκτέλεση από το απόσπασμα τρυφερών υπάρξεων. Αγανακτείς με όλα όσα προηγούνται και ακολουθούν και θαυμάζεις το ψυχικό σθένος εκείνων των γυναικών και κοριτσιών μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου, μέσα από τις φωτογραφίες, τα σκίτσα, τα ημερολόγια, τις μαρτυρίες, προβάλλει η ζωή μέρα τη μέρα. Ζωντανές μαρτυρίες συνθέτουν το πολύπλοκο μωσαϊκό εκείνων των χρόνων, την οδυνηρή ατμόσφαιρα μιας εποχής όπου κυριαρχεί ο θάνατος, η βία, η ανασφάλεια, ο φόβος. Μαρτυρίες που συνάμα όμως φανερώνουν την ψυχική ανάταση των κοριτσιών, την αγάπη τους για τη ζωή και τον άνθρωπο. Μαζί με τη διάχυτη έκκληση για ειρήνη.

Κορίτσια σε καταυλισμούς στη Μέση Ανατολή. Χριστιανές και Εβραιοπούλες σε ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Κορίτσια της Κατοχής, που το τίμημα για την αντιστασιακή τους δράση είναι ο εγκλεισμός τους σε στρατόπεδα. Παράλληλα, οι εξορίες στη Χίο, στο Τρίκερι και στη μαρτυρική Μακρόνησο σε μια προσπάθεια για «αναμόρφωση». Κι από το 1947 και ύστερα, παιδάκια που στέλνονται μακριά από τα σπίτια τους, στις Παιδοπόλεις της Ελλάδας και στις Παιδικές Στέγες των Λαϊκών Δημοκρατιών με σκοπό, πρωταρχικά, να σωθούν από τη δίνη του πολέμου.

Οι σκηνές που εκτυλίσσονται στο βιβλίο σου προκαλούν αγανάκτηση για όλους εκείνους που τω καιρώ εκείνω συμπεριφέρθηκαν τόσο βίαια, τόσο απάνθρωπα, τόσο σαδιστικά απέναντι σε κορίτσια που το μόνο κακό τους ήταν το πάθος για δημοκρατία και ελευθερία. Οι περιγραφές μπορεί να είναι σκληρές, όμως σκληρά ήταν και όλα όσα μεσολάβησαν εκείνη την ταραγμένη δεκαετία (1942-1952).

Αναζητείστε το και ανακαλύψτε άγνωστες πτυχές που έμειναν στην ιστορία.

Του Δημήτρη Φρεζούλη

Σχετικά Άρθρα